"Alle kledingbedrijven hebben boter op het hoofd"

Een T-shirt voor 3 euro en een paar schoenen voor 15 euro. Het is vanaf vandaag ook in Brussel te vinden. In de Nieuwstraat is namelijk -onder massale belangstelling- een vestiging van Primark geopend. Maar over die prijzen moeten we ons zorgen maken, vindt Sara Ceustermans van de Schone Kleren Campagne.

De Ierse kledingketen Primark heeft vestigingen over heel Europa. Hier bij ons moesten liefhebbers van de goedkope kleren tot nog toe naar Luik trekken. Tot vandaag. In Brussel opende vanochtend namelijk een nieuwe vestiging. En dat was te merken. Al van 's ochtends vroeg was het op de koppen lopen voor de ingang.

Maar kan dat wel, kleren verkopen tegen zulke lage prijzen? De kledingketen verklaart de prijzen zelf door de grote hoeveelheid die ze produceren en verkopen. De marges zouden op die manier wat kleiner mogen en kunnen.

"Sowieso heb je wel vaste kosten als lonen, transport en tussenpersonen", zegt Sara Ceustermans in "Vandaag" op Radio 1. "Het is heel moeilijk te geloven dat een bedrijf erin slaagt om T-shirts te verkopen aan 3 euro. Ze zijn ook helemaal niet transparant in de opdeling van de prijs. We weten niet hoeveel procent van het bedrag naar de lonen gaat."

Controles

Primark is een van de vele kledingbedrijven waarvan de productie in Bangladesh zit. In 2013 kwamen daar meer dan 1.000 mensen om het leven toen een fabriek instortte. Vrij snel rezen er vragen over de werkomstandigheden in het land.

"Ik denk dat alle bedrijven boter op het hoofd hebben", zegt Ceustermans. "Primark zegt zelf dat het 2.000 fabrieken per jaar controleert, maar de kwaliteit van die controles is onvoldoende. Ze gebeuren vaak door het bedrijf zelf of door commerciële auditbureaus. Er wordt geen tijd genomen om te praten met de mensen op de werkvloer. Een goede controle is er een waarbij vakbonden en ngo's betrokken zijn."

En toch is Primark niet de slechtste leerling van de klas. "Er werden ook kledingstukken van hen geproduceerd in de ingestorte fabriek. Zij hebben als een van de eersten compensatie voorzien voor de slachtoffers en de familie. Een bedrijf als United Colors of Benetton heeft tot op vandaag nog geen cent op tafel gelegd."

Boycot?

Maar wat moeten de consumenten daar nu mee doen? "Wij zeggen nooit dat ze die bedrijven moeten boycotten, want voor landen als Bangladesh is de kledingsector een belangrijke sector. We vinden wel dat consumenten meer recht hebben op informatie."

De Schone Kleren Campagne vraagt dan ook een Europese wet die die transparantie verplicht. "Consumenten hebben het recht om te weten waar hun kledij wordt geproduceerd en in welke omstandigheden. We wachten op een initiatief."

Archief: Made in Bangladesh

Het VRT-magazine "Koppen" ging eind vorig jaar langs bij kledingbedrijven in Bangladesh. Bekijk de reportage "Made in Bangladesh" hier opnieuw.