Zoektocht naar stamceldonoren blijft moeilijk

Door het onderzoek van stamcellen worden tal van ziekten behandelbaar die dat voorheen niet waren. Toch blijft het moeilijk om donoren van stamcellen te vinden of haken die soms af.

In "Koppen" vanavond werd een reportage uitgezonden over het achtjarige meisje Margaux. Haar beendermerg functioneert niet zoals het zou moeten en daardoor kan ze niet normaal naar school uit vrees voor infecties. Ze volgt dan ook de lessen in haar klas via een webcam en dat al achttien maanden lang.

Begin dit jaar werd voor haar een geschikte donor gevonden, een man uit Zwitserland. Dat is niet zo eenvoudig, want het weefselsysteem en de bloedgroep moeten wel grotendeels overeenstemmen, zo niet bestaat het risico op afstoten van de stamcellen.

Normaal moest de transplantatie van stamcellen in mei plaatsvinden, maar de donor liet dat uitstellen tot juli wegens een drukke agenda en zegde toen een tweede keer af omdat hij geen complicaties tijdens zijn vakantie wilde.

Een derde datum werd vastgelegd eind augustus en Margaux kreeg net voor de transplantatie een chemokuur. Een dag na het begin daarvan haakte de donor echter voorgoed af, wat een enorme teleurstelling was voor het meisje en haar ouders.

Intussen is er een nieuwe donor gevonden, een vrouw met drie kinderen. Als alles goed gaat, zou Margaux in januari stamcellen van die vrouw krijgen, maar daarna kan het nog maanden duren vooraleer ze normaal kan leven en naar school kan gaan.

Veel donoren aarzelen

Wereldwijd zijn er 22 miljoen mensen die zich als kandidaat-donoren voor stamcellen hebben laten registreren. Vaak doen ze dat in een opwelling, maar het kan jaren duren vooraleer ze gecontacteerd worden omdat er een exacte "match" moet zijn tussen hen en de patiënt.

In totaal haken 15% van die donoren af, soms, vaak omdat ze zelf niet gezond zijn of omdat ze niet langer bereid zijn om stamcellen af te staan. Kandidaat-donoren hebben het recht om tot op het laatste moment te weigeren.

Het leveren van stamcellen gebeurt via het aftappen van bloed van de donor. Gezonde stamcellen worden afgezonderd en de rest van het bloed en plasma keert terug naar de donor. Van bijwerkingen kan die wel tijdelijk misselijkheid of pijn in het bekken ondervinden.