Wat kan u verwachten van de staking?

De nationale staking zal sowieso een bredere impact hebben dan de provinciale stakingen van de voorbije weken. Ze zal in meer sectoren voelbaar zijn en vooral in het onderwijs, de nonprofit en de distributie. Een overzicht.

Luchthavens

De luchthavens in ons land gaan in principe plat, omdat de luchtverkeersleiders 24 uur het werk neerleggen. Geen vliegverkeer dus in Zaventem, Charleroi, Deurne, Oostende en Bierset. In een reactie schrappen luchtvaartmaatschappijen massaal hun vluchten van en naar Zaventem, in de eerste plaats Brussels Airlines. Er zijn ruim 600 vluchten geschrapt. Touroperators Jetairfly en Thomas Cook wijken uit naar luchthavens in Frankrijk en Nederland.

De vakbonden verwachten verder dat het gros van de werknemers bij de bagagebehandeling gaat staken. Ook bij andere ondersteunende diensten wordt flink gestaakt. De vrachtluchthaven Brucargo in Zaventem zal wellicht opnieuw lam liggen (met alvast een grote stakerspost die geen vrachtwagens zal doorlaten).

Havens

De havens van Antwerpen, Zeebrugge en Gent gaan opnieuw plat. Want de dokwerkers leggen weer massaal het werk neer, zodat geen schepen geladen en gelost worden. Wellicht zal het scheepvaartverkeer op de Schelde zondagavond vanaf 17 uur al stilvallen. Het wordt opnieuw uitkijken of het rustig blijft in de haven van Antwerpen. Ook in Gent en Zeebrugge wordt het scheepvaartverkeer problematisch, al blijft het afwachten of die havens helemaal lam liggen.

Treinen, bussen en trams

De NMBS waarschuwt dat er maandag mogelijk helemaal geen treinen rijden. Reizigers krijgen de raad om alternatief vervoer te zoeken.

De Lijn verwacht dat er maandag vermoedelijk bijna geen bussen en trams rijden in Vlaanderen. Hetzelfde verhaal in Brussel: de MIVB verwacht opnieuw zeer zware hinder op het hele net dat mogelijk volledig zal lam liggen. Idem bij de TEC in Wallonië.

Autoverkeer: druk, druk, druk

De politie van Brussel-hoofdstad waarschuwt voor een veel drukkere ochtendspits dan gewoonlijk. Al zou het ochtendverkeer net als vorige maandag relatief rustig kunnen verlopen, als uit voorzorg veel pendelaars thuis blijven en veel bedrijven bevoorradingen uitstellen.

Hoe dan ook raadt aan de politie aan om veel vroeger te vertrekken, om zoveel mogelijk te carpoolen, en om de hoofdstad in de mate van het mogelijke te vermijden. Want er worden ook opnieuw problemen verwacht op de autowegen naar Brussel, zeker als stakers blokkades opwerpen op invalswegen en kruispunten.

Bedrijven

Vooral grotere bedrijven, en vooral in de industrie (metaal, textiel, voeding … ), worden getroffen : omdat de stakingsbereidheid daar groot is én omdat vakbonden daar stakersposten posteren.

Traditioneel wordt veel minder gestaakt in kleine bedrijven : omdat daar meer werkwilligen zijn en omdat de vakbonden daar minder of niet vertegenwoordigd zijn.

Maar verwacht wordt dat stakers nu ook in Vlaanderen (net als eerder al in Wallonië en Brussel) industrieterreinen en bedrijvenzones gaan afgrendelen met (filter)blokkades. In dat geval kunnen ook KMO’s getroffen worden. Vooral in Limburg en Vlaams-Brabant zijn er al signalen dat de vakbonden industriezones gaan blokkeren.

Scholen en kinderopvang

Meer leerkrachten staken dan tijdens de provinciale stakingen, en ze staken ook meer in het basis- dan in het secundair onderwijs. In de secundaire scholen zjin bijna geen examens gepland, en in de basisscholen wordt dikwijls geen les gegeven. Maar de leerlingen krijgen in de regel opvang, desnoods in een andere school in de buurt.

De impact op de kinderopvang is moeilijk in te schatten. De zelfstandige crèches blijven in de regel open en de meeste stedelijke crèches, vooral in Antwerpen en Gent, gaan dicht. Volgens de christelijke vakbond gaan ook een reeks gesubsidieerde crèches en initiatieven voor buitenschoolse opvang dichtblijven. De vakbond kan daar echter geen getal op plakken. De werkgevers hebben geen weet van gesubsidieerde crèches en initiatieven voor buitenschoolse opvang die sluiten.

Nonprofit

In de nonprofit wordt beduidend meer gestaakt dan tijdens de provinciale stakingen. De meeste ziekenhuizen draaien op minimumbezetting : dat betekent dat niet-dringende ingrepen vaak (maar niet altijd) worden uitgesteld. Maar dringende ingrepen uiteraard niet; en ook chemotherapie, radiotherapie en nierdialyse gaan door zoals gepland. In een tiental ziekenhuizen is personeel opgevorderd om de minimumbezetting te verzekeren.

Ook een aantal rusthuizen, jeugd- en gehandicapteninstellingen draaien op minimumbezetting. In een 20 instellingen in die sectoren is personeel opgevorderd.

Warenhuizen

In de distributie wordt beduidend meer gestaakt dan tijdens de provinciale stakingen. De vakbonden verwachten dat de grote supermarkten dikwijls dicht blijven, vooral bij Carrefour, Brico, Ikea en Makro. Bij Delhaize kunnen de supermarkten morgen/zaterdag al dicht blijven, als er geen doorbraak komt in de onderhandelingen tussen de directie en de bediendenbonden over de geplande herstructurering (in het oog te houden).

Let wel : het zijn de winkels in eigen beheer die maandag dikwijls dicht zullen blijven; de winkels uitgebaat door zelfstandigen, zijn in de regel wel open.

Banken

De vakbonden plannen stakersposten aan de hoofdzetels van onder meer BNP Paribas Fortis, Belfius, KBC en ING. Veel werknemers zullen vermoedelijk niet werken of thuis werken. De impact van de staking in lokale bankkantoren is moeilijk in te schatten.

Komt de post?

Ook die impact is moeilijk in te schatten. De grote postsorteercentra (van waaruit post wordt verdeeld naar de postkantoren) wordt door stakersposten geblokkeerd. Maar de directie zal wellicht opnieuw proberen (zoals op de vorige stakingsdagen) om de poststukken al zondag na de middag te verdelen naar de postkantoren. Of die post besteld wordt of blijft liggen, zal vooral afhangen van de stakingsbereidheid bij de postmannen.

Het blijft afwachten of er maandag in Vlaanderen kranten in de winkel liggen. De directie bij persdistributeur AMP zou de kranten eventueel zondag al na de middag willen verdelen, om zo de staking die zondagavond begint te omzeilen. Mogelijk wordt een compromis gevonden over noodkranten met minder pagina’s en eventueel ook een syndicale boodschap

Gemeenten en OCMW's

De impact is moeilijk in te schatten, maar wellicht wordt er meer gestaakt dan tijdens de nationale stakingen. Wie komt aankloppen, moet rekening houden met langere wachttijden en ook gesloten loketten. In grote steden zoals Antwerpen en Gent zal de huisvuilophaling wellicht niet gebeuren.