Groeiend aantal Franse Joden overweegt emigratie

Na de recente aanslagen in Parijs zouden zo'n 10.000 Franse Joden van plan zijn om Frankrijk de rug toe te keren. Dat zijn er nog een stuk meer dan in het recordjaar 2014 toen zo'n 7.000 Joden het land verlieten. In ons land, en dan vooral in Vlaanderen, loopt het voorlopig niet zo'n storm, zo blijkt uit een rondvraag.
AFP PHOTO

De moord op vier Joden in een koosjere supermarkt in Parijs vorige week heeft heel wat Franse Joden opnieuw aan het denken gezet. De Joodse gemeenschap in Europa maakt al langer gewag van een toenemend antisemitisme. Veel Joden maken zich zorgen over het gebrek aan beveiliging van de vele mogelijke Joodse doelwitten.

Na de aanslag op het Joods Museum in Brussel in mei van vorig jaar en eerder al de aanslag op de Joodse school in Zuidwest-Frankrijk in maart 2012, riepen Israëlische leiders de Europese Joden op om naar Israël terug te keren. Vorige week, na de aanslagen in Parijs, moedigde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de Europese Joden opnieuw aan om zich in Israël te vestigen.

De leiders van de Joodse gemeenschap betreuren die uitspraken vanuit Israël. "Het Europese Jodendom is de oudste minderheid op dit continent. We hebben ervaring in het overleven in alle mogelijke omstandigheden. We zullen ons moederland met de naam Europa, niet opgeven", aldus Moshe Kantor, de voorzitter van het Europees Joods Congres, een koepelorganisatie van Joodse verenigingen in Europa. "We dromen in het Frans, we denken in het Frans, onze cultuur is Frans en onze taal is het Frans", voegde de Franse opperrabijn Haim Korsia eraan toe. "Natuurlijk is Frankrijk ons land."

Ook de Franse premier Manuel Valls (foto) verzocht de Joden in zijn land niet aan de vrees toe te geven. "Frankrijk zonder de Joden zou Frankrijk niet meer zijn."

Grootste bedreiging sinds Holocaust

Maar de cijfers liegen er niet om. Vorig jaar emigreerden 7.000 Franse Joden naar Israël, dubbel zoveel als het jaar ervoor. Dat had veel, zo niet alles, te maken met de Israëlische aanvallen op de Gazastrook en, als gevolg daarvan, de toenemende spanningen tussen de Joodse en de moslimgemeenschap in Frankrijk.

Hoewel het opmerkelijkst in Frankrijk, was de tendens ook in andere Europese landen merkbaar. Concreet vertrokken in totaal 8.640 Europese Joden naar Israël, tegenover 4.600 in 2013. Volgens sommige experts hebben de Europese Joden zich sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer zo bedreigd gevoeld. Bij de Jodenvervolging kwamen zo'n zes miljoen Joden om het leven.

De recentste cijfers maken gewag van 10.000 Joden die Frankrijk willen verlaten, zo meldt het Joodse agentschap voor de promotie van emigratie naar Israël. Volgens een woordvoerder van het agentschap zal het echte cijfer hoogstwaarschijnlijk nog een stuk hoger liggen.

Ook Belgische Franstalige Joden nemen de wijk

In ons land liggen de cijfers voorlopig niet zo hoog. Al moet er een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen de Brusselse en Waalse Joden enerzijds en die in Vlaanderen, stelt Philip Carmel van het Europees Joods Congres in Brussel. "Ik hoor inderdaad van veel Joden in Brussel dat ze willen terugkeren. Het zal verhoudingsgewijs ongeveer om hetzelfde aantal als in Frankrijk gaan." Nog volgens Carmel zijn er vorig jaar veel meer dan 7.000 Joden vertrokken uit Frankrijk. "Er zijn er zeker evenveel vertrokken naar Londen, de VS of Canada."

In Vlaanderen ligt de situatie enigszins anders, beaamt Michael Freilich, de hoofdredacteur van Joods Actueel. "In Vlaanderen is dit nog niet aan de orde. De Antwerpse Joodse gemeenschap is religieus praktiserend. Zij heeft hier alle voorzieningen en zal niet zo snel overwegen om te emigreren."

"De Antwerpse Joden vormen een tegenstelling met de Franstalige Joodse gemeenschap die inderdaad dichter bij Frankrijk staat. Bovendien wordt de groep Franstalige Joden steeds kleiner, onder meer door het toenemende antisemitisme. De stap naar emigratie is daardoor sneller gezet."