Farid s'en fout - Philip Heymans

Een dezer wordt duidelijk of Farid “le Fou” Bamouhammad terug naar de gevangenis moet, of dat hij een vrij man blijft. De 47-jarige crimineel werd eind november onverwacht vrijgelaten, na een beslissing van de rechtbank in Luik. Dat gebeurde op eenzijdig verzoekschrift, dus zonder dat de Belgische staat zich kon verzetten tegen zijn vrijlating. Dat laatste is nu gebeurd, en het is afwachten of de rechter nu anders zal oordelen.
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Geen lieverdje

Farid is geen lieverdje. De Fransman van Algerijnse oorsprong werd voor het eerst veroordeeld in 1985. In 1987 kreeg hij 6 jaar voor gijzeling. In 1994 vloog hij opnieuw achter de tralies. Zijn vriendin had hem gezegd dat een man haar had verkracht. Hij probeerde de man te vermoorden, maar het bleek de verkeerde te zijn. Daarna doodde hij de man om wie het echt ging. Moord en moordpoging dus, samen goed voor 13 jaar cel. Tussendoor volgden nog enkele veroordelingen voor gewelddaden. Na 5 jaar gevangenis kwam hij opnieuw vrij. In 2002 hoorde hij zich tot 5 jaar cel veroordelen, omdat hij in 2000 zijn familie had gegijzeld in een hamburgerrestaurant.

Lesje geleerd, zou je dan denken. Ook Justitie dacht dat blijkbaar, want het liet hem in augustus een dag de gevangenis verlaten, op penitentiair verlof. Prompt gijzelde Bamouhammad zijn vroegere schoonmoeder en schoonzus, in een zaaltje boven een Brussels café. Daarvoor, en voor de poging tot doodslag op een politieagente, kreeg hij nog eens 10 jaar extra. Farid schold de rechter uit die hem veroordeelde.

Balans: pas in 2027 zou hij opnieuw helemaal vrij zijn. Al heeft hij sinds 2008 wel het recht om penitentiair verlof, en sinds 2009 om een voorwaardelijke vrijlating te vragen. Aanvragen die steevast geweigerd werden.

Psychische schade

Ook in de gevangenis bouwde Bamouhammad snel een reputatie op. Meer dan 150 keer werd hij overgeplaatst, door zijn volgens de cipiers “onhandelbare gedrag”. Naar Vorst. Naar Lantin. Naar de hoogbeveiligde afdeling in Brugge. De laatste jaren zat hij meer in eenzame afzondering dan bij medegevangenen.

En dat heeft hem zware psychische schade bezorgd, zeggen zijn advocaten. Niet voor het eerst trouwens: eerder kreeg hij al eens een schadevergoeding van 5.000 euro voor een fout die tot psychische aftakeling zou hebben geleid – een beslissing die later in beroep ongedaan werd gemaakt. En een jaar geleden kreeg hij opnieuw een schadevergoeding voor een onterende behandeling. Die zaak moet nog in beroep voorkomen.

Enerzijds heb je dus een gevangene die door psychiaters gewelddadig, haatdragend en impulsief wordt genoemd. Die volgens cipiers explosief en onhandelbaar is. En anderzijds iemand die naar eigen zeggen onmenselijk wordt behandeld, geen normale sociale contacten mag hebben, en daardoor ondraaglijk psychisch lijdt. Eigen schuld, zeggen de cipiers, dan moet je maar normaal doen. Eigen schuld, zegt Farid, dan moet je mij maar normaal behandelen.

Terug naar de gevangenis?

Een vicieuze cirkel, kortom, die niet door de strafuitvoeringsrechtbank zou worden doorbroken. Want die weigerde Farid vrij te laten, omdat hij en de maatschappij er niet klaar voor waren. En dus ging Bamouhammad in hongerstaking. Na een kleine 2 maanden was zijn toestand zo slecht dat hij naar een ziekenhuis werd gebracht. Maar dat volstond niet voor hem, want daarna zou hij opnieuw in de gevangenis worden opgesloten. En volgens de psychiaters die hem onderzochten, zou hem dat opnieuw ziek maken.

Met die argumenten in de hand trok Bamouhammad naar de correctionele rechtbank van Luik. Omdat het om een hoogdringende vraag ging (zijn leven was immers in gevaar) hoefde de tegenpartij niet gehoord te worden. De rechter volgde de argumentatie dat zijn toestand het gevolg was van een onmenselijke behandeling in de gevangenis. En zo kwam hij dus vrij. Om zich eerst in een ziekenhuis, en vervolgens in een gespecialiseerde instelling te laten verzorgen. Wat er daarna met hem moest gebeuren, stond niet expliciet in het vonnis. Het ging immers om een hoogdringende maatregel, waarover later nog uitgebreider zou kunnen worden gepleit. Dat is nu gebeurd, en het is afwachten hoe diezelfde rechter zal oordelen over de verdere toekomst van Farid Bamouhammad. Hijzelf wil in geen geval terug naar zijn cel, heeft hij in interviews duidelijk laten verstaan.

(Philip Heymans is justitiespecialist bij Vrt Nieuws.)