“Ik pas voor steekvlamfiscaliteit”

De regering heeft eindelijk een succesje binnengehaald toen ze deze week sociale rust bedong. Zeker na alle strubbelingen van de voorbije weken en maanden. Maar uit de woorden van vicepremier Alexander De Croo (Open VLD) blijkt dat de bonden niet meteen van het allerhoogste – een vermogenswinstbelasting - moeten dromen. De Croo blijft een koele minnaar en vindt een belasting op spaarcenten en huizen een “slecht idee”. Maar zeer opvallend: de rest laat hij open. “We hebben vooral een globaal debat over een eenvoudiger fiscaliteit nodig.”

Het is een ontspannen De Croo die we aantreffen, zes hoog in de Financietoren. Hij – en de rest van de regering – heeft net een akkoord bedongen met de sociale partners. Het heeft wat voeten in de aarde gehad: in de nacht van woensdag op donderdag werd de hele nacht druk gebeld onder de leden van de regering, en tot op het laatst dreigde het te mislukken.

Maar de sociale rust is ondertussen voor enkele maanden gegarandeerd, en dat verheugt De Croo. “De logica is dat je eerst praat en dan pas staakt. Tot nog toe heeft men dat omgedraaid, maar dat is niet erg. Dat is nu voorbij. Nu gaan we praten.”

"Karikaturen kunnen overboord"

Er liggen wel nog een paar explosieve dossiers op tafel, om de vermogenswinstbelasting en de indexsprong niet te noemen.

(Schouderophalend) "Wat is onze filosofie? Dat we een fiscale hervorming organiseren waardoor mensen die werken minder lasten betalen en meer overhouden aan het einde van de maand. Daarbij willen we niemand achterlaten. Daar hebben we de sociale partners van overtuigd, en we gaan nu spreken. Sommige van de karikaturen van de voorbije maanden kunnen wel overboord."

Kunt u dan ook zeggen hoe u de veelbesproken tax shift gaat organiseren? Waar u, met andere woorden, het geld gaat halen?

"Het is mijn eerste betrachting om de lasten te doen dalen. En mag ik u er daarbij aan herinneren dat we al een tax shift van 2,7 miljard organiseren? We belasten fiscale constructies in het buitenland, zeg maar de kaaimantaks. We gaan de notionele intrestaftrek voor banken afschaffen. Er is de beurstransactietaks. We zorgen ervoor dat de intercommunales vennootschapsbelasting betalen. Dat zijn allemaal belastingen die in het domein van kapitaal zitten."

"Geen extra barak"

Daar is niet iedereen even hard van onder de indruk, meneer De Croo. Zeker de bonden niet.

(Onverstoorbaar) "We verhogen die belastingen om de lasten op arbeid te doen dalen, en nu hebben we afgesproken om nog een stap verder te gaan. Maar ik pas voor steekvlamfiscaliteit. Ons fiscaal systeem is al complex genoeg dat we er niet nog een barak aan moeten bouwen. Dat is de voorbije jaren veel te veel gebeurd. Nu gaan we met de regering rustig nadenken hoe we onze fiscaliteit kunnen vereenvoudigen. Dat is geen spurt, maar een marathon."

Laat het ons dan over de fundamentele keuzes hebben. Waar gaat u, nogmaals, het geld halen voor een tax shift? Uit milieufiscaliteit, een hogere btw of toch maar een vermogenswinstbelasting?

"Vraag nummer één is: hoe kun je minder belastingen heffen doordat je minder uitgeeft? Ik wil vooral besparen op het overheidsbeslag, dat in België nog altijd 54 procent bedraagt. Terwijl het Europese gemiddelde maar 49 procent is. Daarnaast komt er een verschuiving van de lasten op arbeid naar andere zaken, en moeten we nadenken over wat economisch zinvol is. We zullen dat binnen de regering uitwerken."

"Wie herinnert zich nog de fairness tax?"

Zou u nu nog durven herhalen wat u in december zei? Dat er geen vermogenswinstbelasting komt.

(Glimlacht) "Dat was in Reyers Laat, waar ik heb uitgelegd waar de vermogens in ons land zitten. In huizen en spaargeld namelijk. Dat meer belasten, lijkt me absoluut geen goed idee. Zo destabiliseer je de economie, en dat is echt het laatste wat we moeten doen."

U zou ook de winst op aandelen kunnen belasten, zoals uw eigen coalitiepartners CD&V voorstelt.

"Dan doe je aan steekvlamfiscaliteit, en dat is de voorbije jaren te vaak gebeurd. Twee jaar geleden hebben we de fairness tax ingevoerd, en dat zou echt de oplossing voor alles worden. Ondertussen weet de meerderheid van de mensen al lang niet meer wat dat betekent. Bovendien is het effect ervan minimaal gebleken. Je kunt het debat niet tot deze of gene maatregel herleiden. Dat hebben we in het verleden te veel gedaan."

Herhaalt u nu uw woorden van toen, of niet? Dat is niet duidelijk.

"Oh, maar ik verdedig nog altijd wat ik toen heb gezegd. Het soort belasting dat het heeft gemunt op het spaargeld en de huizen – en daar zit de overgrote meerderheid van de vermogens – is een slecht idee."

"Regeerakkoord is heilig"

Is een speculatietaks ook een slecht idee? Of de meerwaardebelasting waar CD&V op aanstuurt?

"Ik moet u teleurstellen. Daarover is enkel in de pers gesproken, niet binnen de regering."

Uw coalitiepartners spreken er wel open bloot over in de media.

"In het regeerakkoord staan een aantal maatregelen waarover alle partners het eens waren, en die we nu moeten uitvoeren. De kaaimantaks, de notionele intrestaftrek voor de banken, en noem maar op."

"In dat regeerakkoord wordt ook over een globale fiscale hervorming gesproken. Die gaan we de komende maanden uitwerken, en daarbij is het regeerakkoord voor mij heilig. Wat er buiten wordt verteld, is voor sommige mensen misschien interessant, maar het is niet bindend."

Zegt u nu dat een speculatietaks of een meerwaardebelasting voor u niet kan?

"Ik wil vooral lessen trekken uit het verleden. Ik zeg dat de steekvlamfiscaliteit – met hier een maatregel, en daar nog één – heeft geleid tot enorm veel frustratie en onzekerheid. Binnen de regering gaan we een globale discussie voeren, met de bedoeling om de lasten te doen dalen en meer jobs te creëren. Ik wil dat debat liever niet in de media voeren, maar er is een zeer duidelijk regeerakkoord. En dat zal de basis zijn."