Vrouwen veroveren de magistratuur

Vrouwen in toga zijn al een tijd geen zeldzaamheid meer, maar nu halen de vrouwelijke magistraten stilaan zelfs de numerieke bovenhand op hun mannelijke collega's. Zowel bij het parket als in de rechtbank zelf zijn er steeds meer vrouwen. Bij de advocaten zijn de mannen nog steeds in de meerderheid.

Bij de rechtbanken van eerste aanleg zijn de vrouwen met ruim 57 procent ruim in de meerderheid. Een stijging van bijna 10 procent ten opzichte van 2006. Dat blijkt uit cijfers die Het Nieuwsblad heeft ingekeken. Bij de parketmagistraten een gelijkaardige evolutie: 9 jaar geleden was 46 procent vrouwelijk, vorig jaar was dat aandeel gestegen tot 56 procent.

Sinds 1948 zijn vrouwen formeel toegelaten tot de magistratuur. "Steeds meer vrouwen werden magistraat in de jaren 70 en 80, maar de echte inhaalbeweging kwam er pas de jongste 10 jaar", zegt onderzoekster Eva Schandevyl.

Kanttekening: de hogere magistratuur - zoals het Hof van Cassatie en bij het Parket-Generaal - is wel nog een mannenbastion.

Female touch

De cijfers zorgen kennelijk ook voor een "female touch" bij justitie. "Onze inleving is misschien groter dan bij de doorsnee man. We denken goed na welke impact onze beslissingen hebben op slachtoffers", zegt Stéphanie Chomé van het parket Antwerpen in Het Nieuwsblad. "Vrouwen zijn pragmatischer en directer in hun aanpak", klinkt het bij Inge Delissen van het parket Turnhout. En om toch een man aan het woord te laten. "De vrouwen zorgen voor een verzachting van de zeden", getuigt advocaat Filip Van Hende.

Ook de toekomst lijkt verzekerd voor de vrouwen binnen de magistratuur. Aan de KU Leuven en de UGent zijn een meerderheid van de rechtenstudenten vrouwen.

Marie Popelin, pionier van de vrouwelijke juristen

Ruim 100 jaar na haar overlijden, lijkt de strijd van Marie Popelin dus volledig gestreden. Zij was in 1888 de eerste Belgische vrouw die een rechtendiploma behaalde. Met dat diploma probeerde ze advocaat te worden, maar tevergeefs: de balie weigerde haar omdat ze vrouw was. Popelin ging tot bij het Hof van Cassatie maar ving ook daar bot.

Die zaak choqueerde zodanig, dat het de aanleiding gaf voor de feministische beweging in ons land. Marie Popelin werd zelf ook erg actief in de strijd voor de vrouwenrechten. Ze stichtte de Vrouwenraad in 1905 en raakte ook buiten onze landsgrenzen beroemd voor haar strijd. De Vrouwenraad reikt elke 5 jaar een prijs uit, genoemd naar Popelin.

Meer mannelijke advocaten

Bij de advocaten zijn de mannen wel nog steeds in de meerderheid, al is de tendens ook daar dat er meer vrouwen bijkomen.

Momenteel zijn 57 procent van de advocaten mannen en 43 procent vrouwen. In 2010 waren er nog bijna 61 procent mannen en iets meer dan 39 procent vrouwen.