Waarom ruziën CD&V en N-VA voortdurend? - Fabian Lefevere

Dat de toekomst voorspellen een moeilijk vak is, is de voorbije maanden duidelijk geïllustreerd in de Wetstraat. Veel beschouwingen van na de verkiezingen bleken niet te kloppen. Niet de linkse oppositie in Franstalig België of de Open VLD in Vlaanderen zijn de kiezel in de schoen van Michel I. Het zijn integendeel de voormalige kartelpartners CD&V en N-VA die elkaar permanent afbekken. Waarom eigenlijk?
labels
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Laten we even terugkeren naar het begin, niet al te lang na de verkiezingen. Nog voor de rechtse coalitie in de steigers stond, kreeg ze van de media meteen het weinig fraaie etiket “kamikazecoalitie” opgespeld. En geef toe, de Zweedse constellatie wás onuitgegeven, met die soloslim van de MR.

Het verdict van commentaarschrijvers en politicologen kwam snel. De MR, zo luidde het, vertoonde machtsgeil slash suïcidaal gedrag. En geef toe, de voorspellingen daaromtrent klonken niet eens zo gek.

Foute voorspellingen

Michel zou helemaal fijngemalen worden tussen het Vlaamse blok van de drie grote partijen en een verenigde linkse oppositie aan Franstalige kant. Een oppositie die bovendien op wraak aasde, nadat ze terzijde geschoven was. En dan hebben we het niet eens over Didier Reynders, die volgens alle voorspellingen lustig aan de poten van de stoel onder Charles Michel zou zitten zagen.

Voorlopig valt het dus nogal mee met die voorspellingen. We herhalen met veel nadruk: voor-ló-pig. Want zeker in de Wetstraat volstaat een vonkje om de boel te doen ontploffen.

Maar ondertussen verbijt Didier Reynders de ontgoocheling om zijn gemiste eurocommissariaat met diplomatieke missies in het verre buitenland, en floreert de MR van Charles Michel in de peilingen. Zelfs aan Vlaamse kant is er sympathie voor een premier die boven het gewoel blijft, in uitstekend Nederlands bovendien.

En de PS? Die presteert weliswaar ontgoochelend in de peilingen, maar Elio Di Rupo houdt de oppositie liever presidentieel. Zelfs Laurette Onkelinx manifesteert zich niet langer als Laurette Mitraillette.

Het is ook niet alsof de PS vanuit de Waalse en Brusselse regeringen de confrontatie met de federale coalitie opzoekt. Bij de PS hebben ze goed begrepen dat zoiets niet loont. Het zou de N-VA alleen maar een pretext bezorgen om straks communautaire verkiezingen uit te lokken.

Vlaamse kamikazes

Zo (on)deugdelijk zijn voorspellingen dus soms. Op dit ogenblik zitten de kamikazes in Vlaanderen, en is het premier Michel die hen tot de orde moet roepen. Zo ook nu, in het debat over de mantelzorgers (werklozen die zijn vrijgesteld zijn van solliciteren omdat ze voor een ziek familielid zorgen, nvdr.). “We zijn collectief verantwoordelijk voor het regeerakkoord”, zegt Michel, en het is niet de eerste keer dat hij op deze manier moet tussenkomen. Want elke week vliegen CD&V en NV-A elkaar met ware doodsverachting aan.

De voorbije dagen, toen de mantelzorgers Jan Jambon en Wouter Beke inspireerden om met modder te gooien, leverden een nieuw dieptepunt op. Na de conflicten over de vermogenswinstbelasting, de indexering van de huurprijzen, de para’s op straat en we vergeten er nog een paar. O ja, Wouter Beke, die N-VA-minister Van Overtveldt terugfloot toen hij kritiek uitte op het investeringsplan van de Europese Centrale Bank.

De kibbelcoalitie

Zo hard gaat het dat de nieuwe term “kibbelcoalitie” al opduikt. Het klinkt als een album van Suske en Wiske, maar het klopt natuurlijk wel. Waarom, is dan de vraag, is het klimaat in Vlaanderen zo oververhit en zitten N-VA en CD&V elkaar permanent in de haren? Terwijl ze zo’n fors mandaat van de kiezer kregen? Net nu de economische situatie zo wankel is?

Zijn het de geblutste ego’s van een aantal hoofdrolspelers? De overduidelijke onderlinge aversies en troebele persoonlijke relaties? De frustraties van Kris Peeters na die ene onderhandelingsnacht waarin hij het premierschap verloor? De colère om het verloren marktleiderschap en bijbehorende ergernis over de “arrogantie” van N-VA? De naweeën van de echtscheiding van het Valentijnskartel dat CD&V en N-VA ooit vormden? Of is het omdat CD&V deze coalitie nooit gewild heeft en een formule met CDH verkoos?

Mogelijk, maar het verhaal overstijgt tegelijkertijd de anekdotiek. Het probleem is ook wat aanvankelijk als dé grote troef geduid werd: de inhoudelijke homogeniteit van de regeringspartijen. Zozeer zitten N-VA, Open VLD en CD&V op een nat kluitje dat ze alleen maar stemmen van elkaar kunnen afsnoepen. Het is een haast claustrofobische situatie, met een overdreven profileringsdrang tot gevolg.

Tel daar nog de economische onzekerheid bij, en het verhaal is compleet. Niet enkel omdat die CD&V inspireert tot een linksig profiel, waarmee het de angst over het economische slabakken hoopt te profileren. In besparingstijden geldt hoe dan ook de regel: hoe minder er te verdelen valt, hoe heftiger de strijd. Met alle profileringsdrang van dien. Ook bij Open VLD overigens, maar die houdt het toch wat meer binnenskamers.

Laat de oppositie aan de oppositie

Misschien moeten we de problemen niet overdrijven. Ook bij Wetstraatwatchers bestaat de neiging om te denken dat de ellende in het heden altijd groter is dan in het verleden. Not. Blijft echter de vaststelling dat deze regering te weinig gepresteerd heeft, met uitzondering van een voorlopige sociale vrede.

De begrotingscontrole voor 2015 zal de komende maand de inzet van heel erg bitse discussies over een tax shift worden. Dat is het moment om uit de startblokken te schieten, en het project in beleid om te zetten. Dan kan ook de oppositie aan het werk. Dan krijgen we een echt debat, in plaats van dit schaduwboksen.

(Fabian Lefevere is eindredacteur van deredactie.be, @fabianlefevere)