55 jaar cel voor moord, zonder dat ze iemand doodden

Vier tieners in de VS zitten celstraffen van tientallen jaren uit voor een moord die ze nooit pleegden. Hun misdaad: hun 21-jarige vriend werd bij een inbraak doodgeschoten door de huisbewoner, en daar worden zij verantwoordelijk voor gehouden. Felony murder, heet dat.
AFP

In niet minder dan 46 staten in de VS bestaat er één of andere vorm van felony murder. Het principe is even simpel als omstreden, zeker in zijn extreemste vorm. Als er een dode valt bij een misdaad, dan zijn alle daders daarvan ook verantwoordelijk voor het slachtoffer. Hoe dan ook. Zelfs al zijn ze minderjarig.

Extra cash

En zo verging het vijf jonge jongens in de staat Indiana. In oktober van 2012 braken Blake Layman (16), Jose Quiroz (16), Levi Sparks (17), Anthony Sharp (18) en Danzele Johnson (21) om twee uur ’s nachts binnen in een huis in Elkhart Count. Onder de invloed van weed wilden ze er wat spullen stelen, voor extra cash. Geen van hen was gewapend.

De vijf dachten dat de eigenaar van het huis, ene Rodney Scott, niet thuis was en baanden zich een weg naar binnen. Twee van hen – Layman en Johnson – liepen door de keuken, ze stalen een portefeuille die daar open en bloot lag, en gebaarden elkaar om weer te vertrekken.

Dode vriend

Maar toen dook plots de huiseigenaar op. Rodney Scott schoot Johnson in de buik, waarop de 21-jarige dood neerzeeg. Layman die zich verborgen had in een kast, merkte toen pas op dat hij zelf ook geraakt was en dat zijn been heftig bloedde.
In afwachting van de politie, lag hij minutenlang op de grond en kon hij enkel stamelen dat het hem speet. “Tegenover mijn vriend én tegenover de huiseigenaar”, zegt Layman daarover in de Britse krant The Guardian. Op dit moment zit hij zijn straf uit in een maximum security gevangenis in Indiana.

De gevolgen van de inbraak waren bijzonder groot voor de vier overlevende daders. In het politiekantoor kregen ze te horen dat de aanklacht felony murder was. In september 2013 werden ze alle drie tot jarenlange celstraffen veroordeeld. José Quiroz kreeg 45 jaar, de andere drie 55 jaar.

Hoggerechtshof

In de VS is ondertussen een levendige discussie aan de gang over de zogenaamde Elkhart 4. Want zij hebben niemand gedood, bezaten niet eens een wapen maar gaan toch zo lang de cel in. Terwijl de wet in de staat Indiana ook niet helemaal duidelijk is, want ze lijkt te suggereren dat de daders ook zelf iemand gedood moeten hebben. Wat hier niet het geval is.

In de VS is de zaak hét onderwerp van gesprek, zelfs Dr. Phil wijdde er een een uitzending aan. Er zijn bovendien ook petities gelanceerd voor de vier jongens. Maar bovenal: het hooggerechtshof van de staat Indiana herbekijkt de zaak ondertussen. Als de uitspraak geschrapt wordt, komt er een nieuwe zaak met een nieuwe rechter. Maar dan wel een jeugdrechter die zich moet uitspraken over de vraag of ze schuldig zijn aan inbraak.