Is Blair uitgespeeld op het politieke toneel?

Berichten dat Tony Blair zijn langste tijd gehad heeft als speciale afgezant van Het Kwartet (VS/EU/Rusland/VN), komen voor Londen niet als een verrassing. De vroegere Britse regeringsleider zou zoeken naar een andere rol als bemiddelaar in het Midden-Oosten, maar volgens sommige Britse diplomaten is hij door de Amerikanen aan de kant gezet. En niet eens zo beleefd. Is Blair uitgespeeld op het politieke toneel?

Eigenlijk begon het doek voor Tony Blair vorig jaar te vallen. Een groep Britse oud ambassadeurs deed wat diplomaten (zelfs gepensioneerde) gewoonlijk niet doen: ze sloot zich aan bij een campagne om de oud-premier uit zijn rol te zetten. In een open brief schreven de ambassadeurs dat Blair de verkeerde man op de verkeerde plek was. De Irak-oorlog had zijn benoeming voor de Palestijnse Autoriteiten moeilijk gemaakt. Zijn weigering verantwoordelijkheid te erkennen voor de gevolgen van die oorlog, was voor de diplomaten onvergeeflijk.

"Blair was een oude grap geworden"

Dat het Amerikaanse voorstel voor nieuwe vredesbesprekingen tussen Israëliërs en Palestijnen vorig jaar strandde, kan Tony Blair niet worden verweten. Wel -vertelde een Amerikaan die erbij betrokken was dat voorstel nieuw leven in te blazen- Blairs verlies aan geloofwaardigheid. "Als je zijn naam noemde, rolde iedereen met de ogen", vertelde de functionaris aan de Daily Telegraph.

Blair was "een ouwe grap" geworden. Hij kwam alleen opdagen als hij wist dat de Amerikaanse minister John Kerry er was en gaf dan persconferenties. "Hij stelde niks voor. Het was gênant." Blair zou uiteindelijk opzijgeschoven zijn omdat zijn zakelijke belangen en zijn slechte relatie met de Palestijnse autoriteiten niet langer te rijmen waren met zijn rol als afgezant.

"En tijd ook", vertelde een Britse diplomaat aan de krant The Independent. "Hij heeft geen gezag in dit deel van de wereld." "Blair was een hele vreemde benoeming", vond een vroegere medewerker van het ministerie van Buitenlandse zaken in Londen, "hij was de verkeerde man".

Zelfs Labour mijdt hem

Blairs opdracht toen hij in 2007 benoemd werd als VN-afgezant in het Midden-Oosten was beperkt. Hij moest helpen de lamgeslagen Palestijnse economie vlot te trekken. Het effect na zeven jaar was, volgens critici, te verwaarlozen.

Sinds Blair zijn intrede deed, gedurende een week per maand, in de duurste wijk van Oost-Jeruzalem, stegen zijn commerciële interesses in de regio. Hij adviseert PetroSaudi, een oliebedrijf van de Saoedische koninklijke familie, de financiële gigant JPMorgan en Mbadala, een wealth fund gevestigd in Abu Dhabi. Zijn verhouding met de Palestijnse Autoriteiten werd er niet beter op toen hij zich liet benoemen tot raadsman van de Egyptische president Abdel Fattah el-Sisi.

In eigen land is Blair, een van de succesvolste Britse regeringsleiders, gif. Dat hij onder valse voorwendselen Britse troepen naar Irak stuurde, overschaduwt al zijn andere prestaties. Zijn rijkdom -Blair verdient miljoenen per jaar uit onroerend goed, bezittingen en contracten met vaak dubieuze regeringsleiders- is omstreden. Zelfs zijn eigen Labourpartij mijdt hem.

Blair zal in de verkiezingscampagne geen rol van betekenis spelen. Zijn aanbod om de partijkas te spekken in kwetsbare kiesdistricten is door drie kamerleden van de hand gewezen als "bloedgeld".