Nederland kiest vandaag meer dan dijkgraven en provincieraden

In Nederland zijn sinds vanochtend de stembureaus open voor de provincie- en waterschapsverkiezingen. Op het eerste gezicht lijkt dat niet spannend: lokale verkiezingen die bepalen wie er de komende jaren waakt over het water, de wegen en wie er in de provincieraden terechtkomt. Ware het niet dat de provincieraadsleden op hun beurt de leden van Senaat zullen verkiezen.

Dat laatste wordt een test voor de VVD van premier Mark Rutte en coalitiepartner PvdA. De regeringspartijen hebben op dit moment al een minderheid in de Senaat -formeel bekend als de Eerste Kamer- met slechts 30 van de 75 zetels. In de Tweede Kamer heeft de regering wel nog een meerderheid, maar om wetten door het parlement te loodsen, moeten ze in de Senaat de steun krijgen van oppositiepartijen. Het wordt afwachten of de regeringspartijen niet nog meer zetels zal verliezen.

De rechtsliberale VVD heeft in de aanloop naar de verkiezingen rake klappen gekregen. De partij werd geplaagd door een schandaalsfeer die de afgelopen tijd is ontstaan. Er was heel wat te doen over een Kamerlid dat onterecht kosten had gedeclareerd en ook een aantal lokale mandatarissen kwam in opspraak. En als klap op de vuurpijl zagen VVD-minister Ivo Opstelten van Justitie en zijn staatssecretaris Fred Teeven zich genoodzaakt om ontslag te nemen, om een witwasdeal die ze 15 jaar geleden hadden gesloten met een drugscrimineel.

Afgestraft

Volgens de peilingen zou de VVD afgestraft worden met een verlies van 4 van de 12 zetels die de partij tot vandaag had. Het is ook afwachten wat regeringspartner PvdA zal doen bij de verkiezingen van vandaag. De sociaaldemocraten zouden volgens dezelfde peilingen hun zetelaantal gehalveerd zien: van 14 naar 7.

Mogelijk wordt de PvdA langs links ingehaald, door de donkerrode SP, die de PvdA verwijt dat ze haar socialistsche principes te veel opzij zet door te regeren met de donkerblauwe VVD. Die partij riskeert zetels te verliezen aan de linksliberalen van D66 en de PVV van Geert Wilders. Want hoewel de PVV bij de vorige verkiezingen een terugval kende, zou die nu wel eens eens kunnen profiteren van de malaise bij de VVD.

21 uur

De Nederlandse kiezers hebben nog tot 21 uur de tijd om de teerlingen te werpen die de samenstelling van de Senaat zullen bepalen. De uitslag van die getrapte verkiezing zal pas op 28 mei bekend worden.

Op de rechtstreekse verkiezing van de Tweede Kamer is het nog op zijn langst wachten tot eind volgend jaar, als Rutte II tot dan in het zadel weet te blijven.