Wat met het vredesproces? "Het is triest, heel triest"

"Het vredesproces wordt een ander paar mouwen". Dat zegt Aaron Malinsky, journalist voor Haaretz in België, gevraagd naar de betekenis van Benjamin Netanyahu's overwinning. De joodse vredesactiviste Simone Süsskind neemt geen blad voor de mond: "Wat wil u dat ik zeg? Dat ik ween?" "De eerste reacties uit het Palestijnse kamp laten niet het allerbeste verhopen," zegt dan weer de Antwerpse politicus Claude Marinower.

Nu Benjamin Netanyahu de Israëlische verkiezingen heeft gewonnen en op weg lijkt naar het smeden van een ultra-conservatieve rechtse coalitie, rijst de vraag wat dit betekent voor het binnen- en buitenlandse beleid.

Tijdens zijn laatste campagnedagen liet Netanyahu enkele opvallende quotes optekenen, onder meer dat hij de joodse nederzettingen in de Palestijnse gebieden verder wil uitbouwen, en dat er onder geen beding een Palestijnse staat kan komen. Dat valt slecht bij de Europese Unie en de VS, die het al zo wankele vredesproces nieuw leven proberen in te blazen.

"Wacht eerst tot het stof weer is neergedwarreld", vertelt ons Antwerps schepen en Open VLD-politicus Claude Marinower (foto). "Is het de ultieme bangmakerij geweest om alsnog kiezers te overtuigen, of zou hij die electorale retoriek in alle hevigheid willen toepassen?"

De overwinning zal het vredesproces geen goed doen. "De eerste reactie uit het Arabische kamp was dat ze naar het tribunaal van Den Haag willen trekken (om Israël bij het Strafhof aan te klagen voor mogelijke oorlogsmisdaden in de Palestijnse gebieden, red). Dat laat niet het allerbeste verhopen", zegt Marinower.

Hij verklaart Netanyahu's overwinning door het blijvende en grote belang dat Israëli's hechten aan het veiligheidsaspect, waar Netanyahu bijzonder op focust. "Eén ding is zeker: het veiligheidsaspect zal altijd enorm leven in Israël".

Vrees voor een nieuwe oorlog

Journalist Aaron Malinksy, correspondent van de Israëlische krant Haaretz in België, noemt Netanyahu een durver: "Hij heeft zijn nek uitgestoken en is daarvoor beloond."

Het vredesproces noemt Malinsky "een ander paar mouwen." Hij had vorige week op deze pagina's al voorspeld dat "de Palestijnen niet zullen dansen na de verkiezingen."

"Ik hoop dat de Palestijnse president Mahmoud Abbas het geduld heeft om niet in zee te gaan met extremisten die een nieuwe intifada willen beginnen. Ik heb daar wel schrik voor." De relatie met VS-president Barack Obama blijft intussen broos, maar: "Als we over anderhalf jaar een Republikeinse president hebben in de VS, dan is het broodje van Netanyahu gebakken en komt er misschien vrede, weliswaar met meer toegevingen van Arabische kant."

Malynski denkt wel dat Netanyahu zich net iets gematigder zal opstellen dan tijdens de vorige jaren, sociaal-economisch maar ook puur intern politiek. "Ik denk dat hij zijn lesje heeft geleerd, en onder meer de orthodoxe joden niet meer tegen zich in het harnas zal jagen. Hij zal inbinden om tijd te kopen."

"Wat wilt u dat ik zeg, dat ik huil?"

Voorts ligt Netanyahu al een tijd op ramkoers met Iran - denk aan zijn speech in het Amerikaanse congres over 'de nucleaire dreiging van Iran'. Dat kan het wankele akkoord dat in de maak is tussen Teheran en Washington over Irans nucleaire programma nog dwarsbomen, al is de joodse vredesactiviste Simone Süsskind (hoofdfoto) nog vrij optimistisch op dat vlak - "de dingen gaan vooruit en de gesprekken zijn al vergevorderd, wat kan Netanyahu nu nog doen?". Voor de rest zit ze wel met zorgen.

"Wat wilt u dat ik zeg, dat ik huil?", stelt ze een vraag terug wanneer we haar opbellen voor een reactie. "C'est triste, très triste", zal ze een paar keer herhalen tijdens het gesprek. "De uitslag is niet enkel voor Obama een nachtmerrie, maar ook voor Europa."

Süsskind noemt de ruk naar rechts "heel onrustwekkend". Ze gelooft niet dat Netanyahu misschien een iets gematigder positie gaat aannemen. "Hij gaat in een blok zitten dat nog rechtser is, rechts tot extreem-rechts. Misschien kan er intern wat veranderen op sociaal-economisch vlak, maar internationaal vlak gaan de dingen er zeker niet op verbeteren."

Süsskind hoopt wel dat de linkse Zionistische Unie en de Arabische eenheidslijst vanuit de oppositie wat weerwerk kunnen bieden. Ze hoopt dat de eenheidspartij tesamen blijft.