"We hebben angst, want er is veel onwetendheid"

De terreurdreiging van de laatste weken boezemt niet alleen de gemiddelde Vlaming angst in, ook bij de Marokkaanse gemeenschap groeit de ongerustheid. Jonge migranten vrezen sociale uitsluiting omdat moslims vaak over één kam worden geschoren. Jamal Qnioun, een migrant van de tweede generatie, laat het daar niet bij.

"Ik ben hier geboren en getogen. Hier zijn mijn wortels", zegt Jamal. "Wij hebben angst. Er is veel onwetendheid." Volgens hem is er sinds de aanslagen in Parijs en de antiterreuracties in Brussel en Verviers wel degelijk iets veranderd. "De media vergroten dat enorm uit, en ik begrijp dat gewone mensen dan afkerig staan tegenover moslims. (...) Er zijn zowat 800.000 moslims in Vlaanderen, en 99 procent is goed ingeburgerd. In elke appelboom hangen er rotte appels."

Jamal krijgt geregeld te maken met denigrerende opmerkingen. "Sommige collega's fluisteren over IS als ik voorbijkom. Dat ik ondervind ik zeker enkele keren per week. Ik beheers mezelf dan. Als het pure onwetendheid is, doe ik mijn best om de dingen uit te leggen, maar als het getreiter voortduurt, probeer ik dat te negeren. Meer kan ik niet doen."

"Ik wil niet aan IS worden gelijkgesteld", klinkt het verontwaardigd. "Maar hoe meer ik te maken krijg met dergelijke opmerkingen, hoe sterker ik word. Ik put daar energie uit."

Tegen indoctrinatie

Energie, dat heeft Jamal meer dan genoeg. De 34-jarige huisvader is ambulancier, maar engageert zich daarnaast met veel overtuiging in het vrijwilligerswerk. "Ik ben voorzitter van vzw people HELP people. We geven voedsel en materiële hulp aan behoeftigen - autochtoon of allochtoon - en organiseren lessen Arabisch. We proberen kwetsbare jongeren te ondersteunen en de sociale cohesie te bevorderen."

Sociale cohesie en Arabisch: wat heeft dat met elkaar te maken? "Ik ben van de tweede generatie", legt Jamal uit. "Ik begrijp Arabisch, maar ik lees of schrijf de taal niet, en dat geldt voor veel jonge Marokkanen van de tweede of derde generatie. Die jongeren zijn een gemakkelijke prooi voor haatpredikers in de moskee en voor radicale indoctrinatie via internet."

"Ik wil mijn best doen om de onwetendheid uit de wereld te helpen", gaat Jamal door. "Na elke nieuwe aanslag heb ik argwaan. Zoiets doet ons pijn. Wij hebben daar een nog grotere afkeer van, want de daders spreken in onze naam." Indoctrinatie, dát bestrijdt hij. "Ik wil verhinderen dat jongeren zich gaan isoleren, waardoor ze depressief kunnen worden, minder vertrouwen krijgen en een gemakkelijke prooi worden."

En wat doet de imam?

Hebben islamitische geestelijken geen rol te spelen bij de strijd tegen radicalisering? "Ik pleit voor imams van eigen bodem die de Vlaamse cultuur en de Vlaamse actualiteit kenen", zegt Jamal Qnioun.

Nu is dat niet zo. Turkije bijvoorbeeld kiest zelf wie het als imam naar hier stuurt, maar voor andere landen is dat niet zo. "Marokko moeit zich niet met imams", zegt Jamal. "In België zijn 153 moskeeën, waarvan er maar acht gesubsidieerd worden. De rest moet de tering naar de nering zetten en heeft imams die ze niet hoeven te betalen. Dat betekent dat er nu geen controle op die imams is, en dát is het probleem."

Jamal is voorstander van een islamitische koepelorganisatie in België. "Een barmhartige islam, dát moeten we houden."