Europese leiders beslissen pas in juni over sancties tegen Rusland

Pas op de Europese top in juni beslist de EU om de economische sancties tegen Rusland al dan niet te verlengen tot het einde van het jaar. Dat zijn de staatshoofden en regeringsleiders van de EU overeengekomen op de top in Brussel. Ze scharen zich ook achter het plan van de Europese Commissie om tot een Europese energie-unie te komen.

Vandaag zijn de Europese staatshoofden en regeringsleiders in Brussel bijeengekomen voor een top over de situatie in het oosten van Oekraïne en over energie.

Over een verlenging van de economische sancties die sinds vorig jaar van kracht zijn tegen Rusland voor het aandeel van het land in het conflict in het oosten van Oekraïne, hebben de Europese leiders geen definitieve beslissing genomen. Alle Europese landen zijn het erover eens dat de druk op Rusland en de pro-Russische beweging in het oosten van Oekraïne hoog moet worden gehouden om het akkoord over een staakt-het-vuren te kunnen implementeren dat de strijdende partijen vorige maand in Minsk hebben bereikt.

Een moeilijkheid is dat de economische sancties tegen Rusland deze zomer aflopen, terwijl delen van het akkoord van Minsk pas tegen eind 2015 moeten worden uitgevoerd. Zo moet Oekraïne op 31 december opnieuw de volledige controle verworven hebben over zijn grenzen, moeten bepaalde gebieden in de regio's Donetsk en Loehansk een speciaal statuut krijgen en zou Oekraïne een nieuwe grondwet moeten krijgen.

De 28 EU-landen vinden daarom dat er een rechtstreekse koppeling moet komen tussen de sancties en de uitvoering van het akkoord van Minsk. Met andere woorden: de sancties moeten verlengd worden tot het einde van het jaar.

Nu of pas in juni?

De vraag waarover de leiders zich op de top moesten buigen, was of ze de beslissing over een verlenging nu al zouden nemen of pas op hun volgende bijeenkomst in juni. De Franse president François Hollande was volgens ingewijden "geneigd" tot juni, de Duitse bondskanselier Angela Merkel wilde nu al de knoop doorhakken. Merkel en Hollande zaten in februari mee aan tafel bij de totstandkoming van het staakt-het-vuren.

De Europese leiders zijn overeengekomen pas in juni de beslissing tot verlenging te nemen. Een van de redenen is dat enkele landen, waaronder Griekenland, voor uitstel pleitten, terwijl andere erop wezen dat er op dit moment geen objectieve redenen zijn om de sancties te verlengen. Iedereen lijkt de uitvoering van het akkoord van Minsk alle kansen te willen geven.

"Energie-unie kan situatie in Europa fundamenteel verbeteren"

Over het energievraagstuk zijn wel knopen doorgehakt. Concreet bogen de Europese leiders zich vandaag een eerste keer over de plannen die de Europese Commissie onlangs op tafel legde voor de uitbouw van een Europese energie-unie. Zo'n unie kan volgens Europees president Donald Tusk "de situatie in Europa fundamenteel verbeteren", door "goedkope" en "duurzame" energie en bevoorradingszekerheid te garanderen voor overheden, bedrijven en burgers.

Enkele pijlers van de energie-unie zijn de aanleg van grensoverschrijdende olie- en gasverbindingen, het stimuleren van toonaangevend onderzoek voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie en een beleid gericht op energiebezuinigingen. Dat moet de afhankelijkheid van buitenlandse energie verminderen op het moment dat de spanningen met gasleverancier Rusland een hoogtepunt bereiken.

Zo vraagt de Commissie meer inzage in de honderden contracten met buitenlandse leveranciers. Meer transparantie moet de Europese onderhandelingspositie versterken en verhinderen dat Gazprom en co de Europese landen kunnen verdelen. "Alle leiders zijn het erover eens om de transparantie op de gasmarkt te versterken, zodat leveranciers hun positie niet kunnen misbruiken om de Europese regels te overtreden en onze bevoorradingszekerheid te verminderen", zei Tusk. Dat punt ligt onder meer in Duitsland gevoelig.

"Vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie garanderen"

In de conclusies luidt het dat ervoor gezorgd moet worden dat alle gascontracten met buitenlandse leveranciers stroken met de Europese wetgeving, door de transparantie van deze akkoorden te verhogen. "Wat betreft commerciële gascontracten, moet de vertrouwelijkheid van commercieel gevoelige informatie gegarandeerd worden", stellen de leiders.

De Europese leiders namen zich tenslotte voor om hun diplomatieke inspanningen op te trekken met het oog op de conferentie van Parijs, waar de internationale gemeenschap eind dit jaar een nieuw akkoord in de strijd tegen klimaatverandering wil sluiten.