Wat, hoe, wanneer: alles wat u moet weten over de eclips

Vrijdagochtend staren we met z'n allen naar de zon. Voor het eerst sinds 1999 vindt in ons land een grote zonsverduistering plaats. We zetten nog even op een rijtje wat u moet weten om helemaal voorbereid te zijn.

Wat is een zonsverduistering?

Bij een eclips zoals die van vrijdag staan de aarde, de maan en de zon precies op één lijn. Omdat de maan een deel van het zonlicht wegneemt, wordt een deeltje van de aarde verduisterd (het is dus niet de zon die verduisterd wordt). De maan werpt in feite een schaduw op de aarde en waar die schaduw valt zie je de zonsverduistering. De volledige eclips is maar in een kleine strook van de wereld te zien, een groter deel ziet een gedeeltelijke verduistering. Dat is ook bij ons het geval.

Wanneer moet ik naar buiten?

Om 9.28 uur schuift de maan voor de zon. Om 10.34 uur is de eclips maximaal: 84,3 procent van de zonnediameter gaat dan schuil achter de maan. Vervolgens verdwijnt de maan geleidelijk van voor de zon. De eclips eindigt om 11.44 uur. Hoe de zonsverduistering minuut per minuut zal verlopen, kunt u bekijken in deze animatie.

Waar kan ik het online volgen?

Op onze site is alles uiteraard live te volgen. Daarnaast is er ook de website Eclips2015.be, die uitgaat van de Vlaamse Volkssterrenwachten. Daar vindt u -naast heel wat informatie over de eclips- ook enkele livestreams zodat u ook op kantoor niets hoeft te missen. Wat er op de Faeröer te zien is, waar de eclips volledig zal zijn, kunt u onder meer hier volgen.

Zal ik er wel iets van kunnen zien?

Dat is nog maar zeer de vraag. Vrijdagochtend zal het mistig en bewolkt zijn. Daarna komen er opklaringen, maar het valt niet te voorspellen of die op tijd zullen zijn. "Het wordt een dubbeltje op zijn kant", zegt VRT-weerman Frank Deboosere. Geduld tonen is de boodschap.

Waar is de eclips het best te zien?

De complete zonsverduistering zien, kan deze keer enkel in het hoge noorden, in een smal gebied in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan, bij de Faeröer-eilanden en Spitsbergen. Daar wordt het enkele minuten helemaal donker.

Zal het bij ons donker worden?

Neen. "Dat is enkel het geval bij een (bijna) volledige zonsverduistering", zegt Frank Deboosere. "Het licht zal wel wat valer zijn, maar dat is als het mistig en bewolkt is sowieso het geval." Wie niet naar boven kijkt, zal dus niets merken van de zonsverduistering.

Heb ik een eclipsbril nodig?

Dat is in elk geval het beste middel om de zonsverduistering te volgen. Maar als u geen brilletje hebt kunnen bemachtigen, hoeft u niet te wanhopen. Een lasbril, een spiegel of zelfs een vergiet kunnen redding brengen. Alle mogelijkheden vindt u hier. Zonnebrillen, computerdiskettes, cd’s en fotonegatieven zijn geen goed idee en kunnen blijvende oogschade opleveren.

Hoeveel van die eclipsbrilletjes zijn er eigenlijk verkocht?

Ongeveer een half miljoen. Ze werden onder meer verkocht bij de volkssterrenwachten. Bij Urania in Hove alleen al zijn er 150.000 over de toonbank gegaan, bij Mira in Grimbergen 25.000. Daarnaast waren ze online ook te vinden voor enkele euro’s. En wie er nog eentje liggen heeft van de totale zonsverduistering in 1999, kan uiteraard dat gebruiken.

Hoe uniek is het fenomeen?

Vrij uniek. Als u het vrijdag mist, is er een volgende kans op 10 juni 2021. Dan neemt de maan wel maar een klein hapje uit de zon (15 procent). De volgende echt goeie zonsverduistering (vergelijkbaar met die van nu) is op 12 augustus 2026. Voor een volledige zonsverduistering is het bij ons wachten tot in mei 2142.

Kunnen kinderen maar best binnengehouden worden als er op school geen eclipsbrilletjes zijn?

Onder meer een school in Asse had aangekondigd dat ze de kinderen wil binnenhouden tijdens de eclips uit vrees voor oogschade. "Dat is een overreactie", zegt Phillipe Mollet van de Volkssterrenwacht Mira in Grimbergen. "Een onveilige zonnefilter is gevaarlijker dan helemaal geen filter. Je kan niet zonder filtering in de zon te kijken. Dat gaat niet vanwege de hoge lichtintensiteit. Je gaat automatisch met je ogen knipperen en wegkijken."

Moet ik mijn huisdier binnenhouden?

"De natuur gaat van deze zonsverduistering weinig merken", zegt Frank Deboosere. "Er zal geen hinder zijn voor mens of natuur." Een volledige zonsverduistering kan wel stress veroorzaken bij dieren, omdat het dan plots donker wordt. Maar u hoeft nu dus niet bang te zijn dat uw hond of kat zich plots vreemd gaat gedragen.