"De wereld is tekortgeschoten op het vlak van ebola"

De internationale medische humanitaire organisatie Artsen Zonder Grenzen (AZG) publiceert morgen een rapport over de aanpak van de ebola-epidemie die een jaar geleden in West-Afrika uitbrak. "In deze epidemie werd pijnlijk duidelijk dat de wereld tekortgeschoten is. Duizenden mensen hebben dat bekocht met hun leven", klinkt het. Er wordt ook gewaarschuwd dat de uitbraak nog niet voorbij is.
AP2014

Het rapport getiteld "Pushed to the limit and beyond" is een kritische analyse over de interventie van AZG en de trage respons van de internationale gemeenschap. Het rapport is gebaseerd op gesprekken met tientallen dokters van AZG die betrokken waren bij de ebola-interventie.

Het beschrijft hoe AZG al in een vroeg stadium aan de alarmbel trok toen de uitbraak in Guinee losbarstte, hoe regeringen in de getroffen landen aanvankelijk het hoofd in het zand staken en hoe AZG "nooit geziene stappen moest ondernemen tegenover de wereldwijde passiviteit", terwijl de uitbraak zich uitbreidde naar de buurlanden.

"De ebola-epidemie bleek een uitzonderlijke gebeurtenis te zijn die pijnlijk aantoonde hoe inefficiënt en traag gezondheids- en hulpsystemen kunnen zijn in hun respons op noodsituaties", aldus Joanne Liu, dokter en internationaal voorzitter van AZG. "Opdat de ebola-uitbraak een oncontroleerbare spiraal zou worden, moesten veel instellingen falen. En dat deden ze ook, met de tragische en onvermijdelijke gevolgen vandien", zegt Christopher Stokes, algemeen directeur van AZG.

A2014

"Cruciaal is een globale strategie ontwikkelen"

Het voorbije jaar werden meer dan 1.300 internationale en 4.000 lokale medewerkers van AZG ingezet in West-Afrika, waar ze bijna 5.000 bevestigde ebolapatiënten verzorgden. "Tijdens de piekperiodes van de epidemie waren teams van AZG niet in staat om meer patiënten toe te laten of om de best mogelijke zorg te verstrekken", vertelt dokter Liu. "Dit was uiterst pijnlijk voor een organisatie van vrijwillige gezondheidswerkers, wat leidde tot verhitte discussies en spanningen binnen AZG."

AZG tracht lessen te trekken uit de gebeurtenissen en die toe te passen bij toekomstige uitbraken. Het documenteert en analyseert patiëntengegevens om de vele factoren te onderzoeken die kunnen bijdragen tot de mortaliteit van ebola. "Cruciaal is dat een globale strategie wordt ontwikkeld om het onderzoek naar en de ontwikkeling van ebolavaccins, behandeling en diagnosetools te ondersteunen."

Geen ruimte voor fouten of zelfgenoegzaamheid

In Guinee stijgt het aantal patiënten opnieuw. In Sierra Leone dienen zich veel mensen met het virus aan terwijl ze vroeger niet op de lijsten stonden van bekende ebolacontacten. Liberia telt af naar nul gevallen, maar het risico is niet geweken omdat het virus nog steeds voortleeft in de buurlanden.

Om het einde van de uitbraak af te kondigen, "moet elke individuele persoon die in contact is geweest met iemand die besmet was met ebola, worden opgespoord. Er is geen ruimte voor fouten of zelfgenoegzaamheid. Het aantal wekelijkse gevallen is nog steeds hoger dan in welke vroegere uitbraak ook en het totale aantal gevallen is niet significant gedaald sinds eind januari", besluit het rapport.