"Alle sancties tegen Iran meteen opheffen"

De economische sancties tegen Iran moeten onmiddellijk worden opgeheven als er deze zomer een definitief akkoord komt over het atoomprogramma van Iran. Zo niet wordt er geen enkel akkoord getekend. Dat heeft de Iraanse president Hassan Rouhani gezegd.

Iran en de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VS, China, Rusland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk), aangevuld met Duitsland, hebben vorige week in Lausanne een zogenoemd raamakkoord over het Iraanse kernprogramma afgesloten.

De grote lijnen van de overeenkomst zijn duidelijk. Volgens het principeakkoord wordt het aantal kernreactors in Iran verminderd. In ruil willen de andere landen de sancties die Iran opgelegd kreeg vanwege zijn nucleaire programma, opheffen. Diplomaten werken nu aan een gedetailleerde en definitieve tekst die eind juni klaar moet zijn.

De opheffing van de economische sancties lijkt nu een nieuw struikelblok te worden. De internationale gemeenschap wil dat de sancties geleidelijk aan opgeheven worden, elke keer wanneer Iran een deel van het akkoord uitvoert. Rouhani echter wil dat alle sancties onmiddellijk worden opgeheven op de dag van de inwerkingtreding, "zo niet ondertekenen wij geen enkel akkoord." Iran wil weer toegang tot de internationale oliemarkt en tot bankrekeningen en tegoeden die nu bevroren zijn.

Rouhani deed zijn uitspraken op de staatstelevisie op de zogenoemde "dag van de nucleaire technologie", waarop Iran zijn nucleaire successen viert.

Opperste leider Khamenei niet achter akkoord

Even opvallend als de uitspraken van president Rouhani zijn die van grootayatollah Ali Khamenei, de opperste leider van Iran volgens de grondwet.

Op zijn website schreef Khamenei dat hij "voor noch tegen het akkoord is" omdat de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland "niet te vertrouwen zijn en mogelijk blijven proberen om de Iraanse ambities in de komende gesprekken te beperken".

Dat kan er op wijzen dat Iran bij de definitieve gesprekken een harde houding zal aannemen. Met het raamakkoord heeft president Rouhani een succes gescoord, maar de "hard liners" in Teheran -en reken daar Khamenei bij- zullen hem dat succes niet zo snel gunnen.

Ali Khamenei is de opvolger van ayatollah Ruhollah Khomeini en heeft volgens de grondwet een erg grote invloed. Als "faqih" (gids) kan hij de beslissingen van de hoogste instanties zoals de president, regering en parlement blokkeren.

AP2013