Obama spreekt Castro: "De pagina omdraaien"

Barack Obama en Raúl Castro hebben zichzelf afgelopen nacht de geschiedenisboeken ingeschreven. Voor het eerst in bijna 60 jaar hebben een Amerikaans en een Cubaans staatshoofd elkaar gesproken. "Het is mogelijk om de pagina om te draaien en te werken aan een nieuwe relatie tussen de Verenigde Staten en Cuba", luidde het na afloop.

Er was vooraf al veel inkt over gevloeid, maar intussen is ze een feit: de allereerste ontmoeting tussen een Amerikaans en een Cubaans staatshoofd sinds 1956. Het historische gesprek tussen Barack Obama en Raúl Castro vond plaats in de marge van de top van Amerikaanse landen in Panama.

Voor het gesprek stonden beide staatshoofden eerst de pers te woord. Daarna trokken ze zich terug achter gesloten deuren voor een gesprek onder vier ogen. De ontmoeting vond naar verluidt plaats in een achterkamertje en duurde ongeveer een uur. Obama en Castro willen zo snel mogelijk een oplossing vinden voor de nog openstaande vragen.

"Wat we hebben vastgesteld, is dat we van mening kunnen verschillen in een geest van respect en beschaafdheid", verklaarde Obama na afloop op een gezamenlijke persconferentie. "Mettertijd wordt het mogelijk om de pagina om te draaien en werk te maken van een nieuwe relatie tussen onze twee landen. Hoewel er nog altijd grondige en belangrijke verschillen bestaan. We bevinden ons nu in de positie om de weg naar de toekomst in te slaan." Obama bedankte Castro ook voor zijn "open geest".

"We agree to disagree -we zijn het eens dat we het oneens kunnen zijn- wanneer nodig", formuleerde Castro het. "We willen over alles praten, met geduld, heel veel geduld. Over sommige dingen zullen we het eens raken, over andere niet. Vandaag kunnen we nog van mening verschillen over een onderwerp waar het morgen eens over kunnen zijn. De geschiedenis van onze landen is erg ingewikkeld, maar we zijn klaar om vooruitgang te boeken".

Castro omschreef Obama als "een eerlijk man". "Ik moet hem om vergeving vragen. Hij is niet verantwoordelijk voor de dingen die voor zijn tijd gebeurd zijn."

Grote symbolische waarde

De top van Noord-, Centraal- en Zuid-Amerikaanse landen draaide van in het begin alleen maar rond het mogelijke contact tussen Obama en Castro. Het Witte Huis had erop gezinspeeld dat er interesse was in een rechtstreekse ontmoeting, maar er was niets officieel geregeld.

Het gesprek tussen het Amerikaanse en het Cubaanse staatshoofd had vooral symbolische waarde. Er zijn geen formele beslissingen genomen. Maar de boodschap is duidelijk: we hebben onze verschillen, maar we kunnen met elkaar leren overeenkomen.

De VS en Cuba verbraken alle diplomatieke relaties in 1961. De sfeer tussen beide landen was al grondig verzuurd na de Cubaanse revolutie in 1959, waarbij Fidel Castro en zijn broer de door Amerika gesteunde president Fulgencio Batista van de macht verdreven. De Castro's installeerden een revolutionair-socialistisch bewind dat nauw aansloot bij de Sovjet-Unie. Een langzame dooi werd pas ingezet eind vorig jaar.

Castro wil dat de VS de economische blokkade op Cuba opheft en dat Washington Cuba schrapt van de lijst met landen die het terrorisme steunen. Obama heeft eerder aangegeven dat hij daar snel werk van wil maken. Een beslissing daarover zou al in de komende dagen kunnen vallen.