Amnesty klaagt martelpraktijken in Oezbekistan aan

De mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft in een rapport zware kritiek geuit op het alsmaar stijgende gebruik van marteling door de veiligheidsdiensten in de Centraal-Aziatische republiek Oezbekistan.
AP1998

Het verslag van Amnesty is gebaseerd op 60 onderzoeken van de voorbije twee jaar en op informatie die de voorbije 23 jaar naar buiten is gekomen.

Amnesty hekelt de wijdverspreide martelingen in ondergrondse gevangenissen van opposanten, religieuze groepen, migranten en zakenlui door de almachtige geheime dienst in Oezbekistan.

Agenten gaan zich daar te buiten aan onmenselijke behandelingen zoals het verstikken, verkrachten, toedienen van elektrische schokken, blootstelling aan extreme temperaturen, onthouden van slaap of voedsel en dergelijke meer. 

Ook Westen krijgt veeg uit de pan

De mensenrechtenorganisatie heeft ook kritiek op de makke houding van de westerse landen tegenover het regime van president Islam Karimov in Oezbekistan. Na het onderdrukken van een opstand in 2005 legde het Westen Oezbekistan weliswaar sancties op, maar die werden de volgende jaren dan weer afgezwakt.

Westerse wapenleveringen aan Oezbekistan zijn nu opnieuw toegelaten en vooral Duitsland heeft een nauwe militaire samenwerking met de Centraal-Aziatische republiek. De Amerikanen huren dan weer de Oezbeekse luchtmachtbasis Termez voor operaties om de troepen in Afghanistan te ondersteunen en weg te halen.

Het regime van Islam Karimov is een voortzetting van de lokale communistische partij die zich na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft omgevormd tot de nieuwe eenheidspartij van Oezbekistan. Evenmin als in de Sovjettijd tolereert dat regime oppositie, maar tegelijk is er een hemeltergende corruptie en wie zich daar niet in schkt, riskeert vervolging.

Dat neemt echter niet weg dat het seculiere regime van Karimov een -zij het zeer repressieve- bondgenoot kan zijn tegen moslimfundamentalisme en dat in een zeer instabiele regio. Dat verklaart wellicht waarom de VS en Europa nog al eens de andere kant uitkijken.