Durban op straat tegen vreemdelingenhaat

In de Zuid-Afrikaanse stad Durban is een protestmars bezig tegen vreemdelingenhaat. Het geweld tegen vreemdelingen is de voorbije weken fel toegenomen. Er vielen al minstens vijf doden.
Archieffoto

“We zijn allemaal Afrikanen”, dat is de boodschap van de deelnemers aan de mars tegen vreemdelingenhaat. DJ’s, artiesten, academici, politici, religieuze leiders maar vooral ook veel gewone Zuid-Afrikanen zijn vanuit het Curries Fountain Stadium de stad Durban in getrokken. Ze willen hun ongenoegen uitdrukken over de recente golf van vreemdelingenhaat. Het moet de grootste mars ooit worden in Durban. De organisatoren verwachten 10 000 mensen. Er zijn ook veel “manne in blau”, zoals ze dat in Zuid-Afrika zeggen. De politie is blijkbaar op alles voorbereid.

Rovershol

De nieuwe golf van geweld begon ruim twee weken geleden. Aanleiding was een toespraak van Zoeloekoning Goodwill Zwelthini. Eind maart zei hij dat hij het pijnlijk vond om toe te zien hoe het land waar zijn voorvaderen en duizenden landgenoten zo hard voor gevochten hebben, een rovershol geworden is. De Zuid-Afrikaanse Commissie voor de Mensenrechten (SAHRC) onderzoekt de uitspraken van Zwelithini. Hijzelf zegt dat hij verkeerd vertaald is en dat hij het had over de vreemdelingen die zonder papieren in Zuid-Afrika zijn.

Hoe dan ook, kort na de toespraak van de Zoeloekoning braken rellen uit in de stad Isipingo, op 19 kilometer ten zuiden van Durban. Honderden vreemdelingen moesten bescherming zoeken in het plaatselijke politiekantoor. Niet veel later brak ook geweld uit in andere regio’s. In totaal vielen daarbij minstens vijf doden.

Afrikanen niet welkom

De vraag is of de mars veel effect zal hebben. Eerdere protesten leverden weinig resultaat op. En het racistische geweld in Zuid-Afrika is al jaren bezig. Sinds 2008 zijn minstens 62 doden gevallen. Het zijn vooral zwarten die elkaar naar het leven staan. Congolezen, Mozambikanen, Somaliërs, Zimbabwanen, … sommigen Zuid-Afrikanen zijn ze liever kwijt dan rijk.

Het geweld laait vooral op in de “townships”, de woongebieden aan de rand van de steden, waar vooral zwarten wonen en waar de werkloosheid en armoede torenhoog zijn. “En dan komen die gelukzoekers nog ons werkl afpakken.” Het racisme is een klad op het blazoen van Zuid-Afrika, dat omwille van zijn vele bevolkingsgroepen ook wel de regenboognatie genoemd wordt: kleurrijk en veelzijdig.

President Jacob Zuma heeft begrip voor de frustraties van zijn landgenoten maar heeft voor het parlement opgeroepen om een eind te maken aan de vreemdelingenhaat. Zuma leefde zelf jaren in ballingschap in andere Afrikaanse landen, waaronder Swaziland en Mozambique. Anderzijds laat zijn zoon Edward weten dat het land een tikkende tijdbom is omdat vreemdelingen stilaan de macht overnemen. De mars tegen vreemdelingenhaat is alvast een goed teken. Maar een oplossing is duidelijk niet voor morgen.