"Sociale partners doen geen inspanning om beide geslachten stem te geven"

Open VLD'ers Vincent Van Quickenborne en Egbert Lachaert stellen zich vragen bij het democratisch gehalte van sociale verkiezingen. Dat zeggen ze in De Morgen. De twee vinden de lijsten te dominant, missen genderregels en willen af van de verzuilde structuur. Expert Guy Van Gyes (KU Leuven) en de vakbonden nuanceren.

Volgens de liberalen maakt het gewicht van de lijststem dat de vakbonden zelf bepalen wie uiteindelijk verkozen zal zijn. Ze willen die lijststem dus afschaffen. In de praktijk klopt dat echter niet, vindt Van Geys. Sociale verkiezingen blijven immers heel lokaal en onder collega's. Iets wat ABVV-topvrouw Mirande Ulens in "De ochtend" op Radio 1 onderschreef.

Voorts oordelen Van Quickenborne en Lachaert in hun opiniestuk dat de sociale partners "geen enkele inspanning doen om beide geslachten een gegarandeerde stem te geven". Ulens spreekt dat echter met klem tegen. Het ABVV heeft daarover een protocol opgesteld en streeft volgens haar actief naar minstens een derde aan kandidaten van hetzelfde geslacht. Iets wat trouwens in twee richtingen werkt, want bijvoorbeeld in de welzijnssector zijn vrouwen vaak oververtegenwoordigd.

Verzuilde structuur

En wat met de verzuilde structuur, die maakt dat je enkel kandidaat kan zijn via een van de drie klassieke vakorganisaties? Ulens werpt tegen dat er vandaag al onafhankelijke lijsten zijn. Al bestaat er uiteraard wel een overwicht van de drie officiële vakbonden. De liberalen willen daarom meer ruimte laten voor organisaties die een bepaald aantal werknemers vertegenwoordigen in één bedrijf.

Tot slot hekelen Van Quickenborne en Lachaert nog het gebrek aan sociale verkiezingen bij de overheid, wat de overheidsvakbonden een quasi-monopolie geeft. "Als zij beslissen het spoor - en bij uitbreiding het land - voor een zoveelste keer lam te leggen, kunnen de personeelsleden hen daarvoor, indien gewenst, niet afstraffen", betreuren ze nog.