Europese Commissie wil quota voor opvang vluchtelingen

De Europese Commissie wil het aantal asielzoekers meer spreiden over de verschillende lidstaten. Tegen het einde van deze maand wil ze een tijdelijk spreidingsmechanisme klaarhebben - quota dus voor alle landen, behalve voor Groot-Brittannië, Denemarken en Ierland. Daarnaast verdrievoudigt ze ook de middelen voor de Frontex-operaties en werkt ze aan een hervestigingsprogramma voor 20.000 vluchtelingen uit oorlogsgebieden.

De Europese Commissie heeft vandaag haar langverwachte actieplan voor het vluchtelingenprobleem rond en op de Middellandse Zee voorgesteld. Het opvallendste onderdeel daarvan zijn de quota voor de opvang van vluchtelingen.

De Europese Commissie wil het aantal asielzoekers meer spreiden over de verschillende lidstaten. Nu worden die vooral opgevangen door enkele landen rond de Middellandse Zee, zoals Italië, Griekenland, Malta en Cyprus. In de toekomst zouden ze meer naar andere landen doorgestuurd moeten worden. Die landen zullen dan voor opvang moeten zorgen en een asielprocedure moeten opstarten. Nu moeten vluchtelingen asiel aanvragen in het land waar ze aankomen. Omdat velen via de Middellandse Zee Europa proberen te bereiken, ligt de druk op enkele mediterrane landen nu zeer hoog.

Welk land neemt hoeveel vluchtelingen op?

Welke landen hoeveel vluchtelingen zullen moeten opnemen, is nog niet beslist. De Commissie wil tegen het einde van deze maand een tijdelijk spreidingsmechanisme klaar hebben voor mensen in nood. De spreiding van het aantal asielzoekers zal gebeuren op basis van een aantal criteria:

  • het bruto binnenlands product
  • het bevolkingsaantal
  • de werkloosheidscijfers
  • al geleverde inspanningen inzake opvang van asielzoekers en hervestiging van vluchtelingen uit oorlogsgebieden

Tegen het einde van 2015 zou er een permanent Europees systeem moeten zijn, dat kan dienen in noodsituaties wanneer er een massale vluchtelingenstroom richting Europa op gang komt.

Het spreidingsmechanisme is een voorstel van de Commissie. De lidstaten en het Europees Parlement hakken uiteindelijk de knopen door. Niet iedereen binnen de Unie is voorstander van die quota. Onder meer Groot-Brittannië en Hongarije zijn tegen. Voor Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker is zo'n spreiding echter niet meer dan normaal. "Geen enkel land mag alleen gelaten worden in de aanpak van de hoge migratiedruk", zei hij op Twitter na de bekendmaking van het actieplan.

Enkele landen zouden eventueel geen vluchtelingen moeten opnemen, de zogenoemde opt out. Zo hebben Groot-Brittannië, Denemarken en Ierland in het Verdrag van Lissabon uitzonderingen bekomen wat betreft asiel, immigratie, visa en grenscontroles. Dat zou hen vrijstellen van de opvang van asielzoekers. Duitsland, Frankrijk en Italië zouden dan weer de meeste asielzoekers opvangen.

Naast een betere spreiding van het aantal vluchtelingen werkt de Europese Commissie ook aan een uitgebreider hervestigingsprogramma. Tegen het einde van deze maand wil de Commissie een hervestigingsprogramma voorstellen voor 20.000 vluchtelingen die dringend internationale bescherming nodig hebben. De Commissie trekt daar in 2015 en 2016 50 miljoen extra voor uit.

Meer middelen voor Frontex

De Europese Commissie maakte ook bekend dat ze de middelen voor de Frontex-operaties verdrievoudigt. Voor 2015 maakt ze een bijkomend budget van 89 miljoen euro vrij. Tegen het einde van mei komt er ook een nieuw operationeel plan voor Triton, het onderscheppen van vluchtelingen op de Middellandse Zee.