"We moeten streven naar een compactere VRT"

"Een sterke, moderne VRT is alleen mogelijk als onze organisatie onberispelijk is en de vakbond zal mee moeten gaan in het transformatieplan." Dat zegt Leo Hellemans, gedelegeerd bestuurder van de VRT, vanochtend in interviews met De Tijd, De Standaard en De Morgen waarin hij een pleidooi houdt voor een compactere openbare omroep.
© VRT - Bart Musschoot

Volgens Hellemans is de aandacht van de media voor de media buiten alle proportie, maar in de aanloop naar een nieuwe beheersovereenkomst die vanaf volgend jaar -een jaar vroeger dan gepland- moet ingaan en waarvoor momenteel hoorzittingen gehouden worden in de Vlaamse Mediacommissie, wil hij wel zijn toekomstvisie uiteenzetten.

Hellemans heeft een dubbele boodschap aan de Vlaamse regering. De VRT zal loyaal en rigoureus de gevraagde besparingen en opdrachten uitvoeren, maar vraagt in ruil de zekerheid dat er aan de beloofde budgetten in de komende jaren niet meer geknabbeld zal worden. Hij vraagt aan de Vlaamse regering ook een "engagement" om de eventuele kosten van een herstructurering te helpen dragen.

Nood aan een cultuurswitch

Maar ook voor de vakbonden heeft hij een boodschap: als de VRT een sterke openbare omroep wil blijven, zullen ook zij niet kunnen vasthouden aan heilige huisjes. Hellemans spreekt het woord outsourcing niet uit, maar zegt wel te onderzoeken of een deel van de activiteiten geëxternaliseerd kan worden.

Er zal sprake zijn van een "gerichte uitstroom" van werknemers, klinkt het. "We gaan onderzoeken wat de optimale capaciteit is van een onberispelijk werkende VRT, met de juiste mensen op de juiste plaats. (...) We moeten ons afvragen wat we om strategische redenen intern willen doen en hoeveel en welke mensen we daarvoor nodig hebben."

"De vakbonden zullen mee moeten in dit verhaal", benadrukt Hellemans ook in "De ochtend" op Radio 1. "Maar waarom zouden ze niet meegaan in dit moderne verhaal? Ik ben voor een sterk sociaal overleg, maar het mag geen processie van Echternach zijn. We moeten vooruit."

De VRT moet de komende jaren opnieuw fors besparen. Maar "we willen zo weinig mogelijk besparen op het aanbod", benadrukt Hellemans. "Dat kan alleen maar als de cultuur binnen het bedrijf verandert", zegt hij in De Standaard en in De Morgen. "Vanaf nu moet het zijn: elke euro telt. Oeverloos blijven discussiëren en proberen kan niet meer."

Hellemans vindt dat er op de VRT al goeie voorbeelden van efficiëntie zijn. "Een programma als "Thuis" bijvoorbeeld, wordt heel efficiënt gemaakt. Ook de nieuwsdienst is wat dat betreft een voorbeeld. Maar met nieuwe programma's loopt het vaak fout."

De toekomst van de VRT is digitaal

De toekomst van de VRT is volgens Hellemans digitaal. Informatie is nog altijd een van de kerntaken van de VRT, maar informatie wordt meer en meer bepaald door het internet, benadrukt hij in "De ochtend". "Fragmenten uit de interviews die ik eergisteren gegeven heb en die vandaag in de kranten staan, stonden gisteren al online."

"Internet is voor veel mensen de belangrijkste nieuwsbron", zegt hij in De Morgen. "Zeker bij de jongeren is dat het geval. Je kunt niet zeggen dat je gelooft in een sterke openbare omroep en ons tegelijk verhinderen om een digitaal nieuwsplatform uit te bouwen." In essentie ligt de focus van een nieuwssite voor Hellemans wel in het audiovisuele. "Maar je kunt geen site maken zonder tekst en je hebt ook foto's en grafiek nodig."

"Er zijn dus twee mogelijkheden. Ofwel schermen we ons eigen terrein af en blijven de kranten steigeren wanneer we te veel tekst op onze nieuwssite zetten. Ofwel gaan we samenwerken. Ik zie daar heel wat mogelijkheden. We leveren nu al videofragmenten aan voor sommige krantensites en we kunnen daar nog een stuk verder gaan. Waarom starten we geen gezamenlijk platform voor digitale advertentiewerving? Nu stroomt 70% van de digitale reclame-inkomsten naar buitenlandse spelers als Google en Facebook. Waarom werken we niet samen om dat te verhinderen? Daar worden we allemaal beter van."

Ook radiozender MNM, die al vaak onder vuur gelegen heeft, blijft voor Hellemans belangrijk. "MNM bereikt heel veel jongeren, ook van andere origine", zegt hij in De Standaard. "Als er één oud medium is waar jongeren hun nieuws nog halen, dan is het MNM. Dat blijkt uit onderzoek tijdens de verkiezingen. De zender is belangrijk om onze maatschappelijke opdracht uit te voeren."

"Ruimte voor tussentijdse evaluatie in beheersovereenkomst"

Tegen de zomer zouden de gesprekken over de beheersovereenkomst afgerond moeten zijn zodat de nieuwe overeenkomst na de zomer uitgeschreven kan worden. "Die beheersovereenkomst is opnieuw voor 5 jaar, maar alles verandert zo in het medialandschap dat er wel ruimte zal moeten zijn voor tussentijdse evaluatiemomenten."

"Als Bracke geen politicus was, had hij een probleem"

Hellemans reageert in de interviews ook op de recente uitspraken van Kamervoorzitter Siegfried Bracke over de VRT. "Neen, er bestaat hier geen lijst van mensen die niet meer functioneren. Er is net zo min een lijst van mensen die veel te hard werken. En neen, de aanstelling van Luc Rademakers als algemeen hoofdredacteur was geen politieke aanstelling", zegt Hellemans.

Dat Siegfried Bracke nog altijd op de loonlijst van de VRT staat, ziet Hellemans niet als een probleem. "Het is wel een merkwaardige situatie. Maar het kan, het politiek verlof is wettelijk geregeld. Als hij geen politicus was, had hij ongetwijfeld een probleem."