Sleurs: “Al mijn bevoegdheden zijn prioritair, ook de strijd tegen fiscale fraude”

Ze zijn nog net op één hand te tellen, de bevoegdheden van federaal staatssecretaris Elke Sleurs (N-VA). Een privéleven heeft ze amper en “doet zelfs niet ter zake”, haar drukke doktersbestaan was daarvoor allicht een goede voorbereiding. Zeven maanden na haar aanstelling raakt Sleurs stilaan geïnstalleerd op haar kabinet, blikt ze tevreden terug op het al geleverde werk en wuift ze de kritiek weg.

Acht hoog in de Financietoren in Brussel. Daar huist het kabinet van Elke Sleurs. Een mooi zicht op Brussel, dat wel, maar het kabinet zelf doet nog wat kaal aan. “Het is nu nog altijd niet in orde hier. We zijn nog steeds materiaal bijeen aan het sprokkelen”, verzucht Sleurs, terwijl medewerkers net een salontafel droppen in het vrijwel lege landschapsbureau.

Aan twee zebra's en een Afrikaanse trommel zal het in elk geval niet liggen. U leest het goed: Elke Sleurs heeft zebra's op haar kabinet staan. Opgezette exemplaren weliswaar en opgezet kunnen we de staatssecretaris ook wel noemen over haar nieuwste aanwinst.

“Ze zijn hier op het kabinet net gisteren binnengebracht vanuit het Afrikamuseum in Tervuren, dat nu gerenoveerd wordt. De dieren werden naar ons land gebracht voor de Wereldtentoonstelling van 1958. Ze werden spijtig genoeg speciaal daarvoor afgeschoten. Dat is vandaag uiteraard ondenkbaar”, verduidelijkt Sleurs haast verontschuldigend. “Maar het zijn werkelijk prachtexemplaren. En ook de Afrikaanse trommel komt uit Tervuren. De mensen van het museum hebben ons op het hart gedrukt dat we hem niet mogen aanraken, we hebben nochtans al ferm veel zin gehad om dat wel te doen.”

Vijf bevoegdheden verenigd in één vrouw

Niet toevallig komen er exemplaren uit de collectie van het Afrikamuseum op het kabinet van Sleurs terecht. Zij is als staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid namelijk bevoegd voor onder andere dat museum. En als we ze dan toch even allemaal moeten opsommen: Armoedebestrijding, Gelijke Kansen, Personen met een beperking, Bestrijding van de fiscale fraude en Wetenschapsbeleid. Dat zijn de vijf beleidsdomeinen waar Elke Sleurs zich mee moet bezighouden. Je kan je dan de vraag stellen of zoiets opportuun is: kan de staatssecretaris al haar beleidsdomeinen wel bolwerken?

“Voor mij zijn ze allemaal even belangrijk. Ik heb elke week overleg met mijn medewerkers van elke bevoegdheid. Ik heb nog geen enkel domein minder of meer behandeld”, verduidelijkt de staatssecretaris. “Al krijgt het ene onderwerp in de media soms meer aandacht dan het andere. De ene dag staat Gelijke Kansen op de agenda, de andere dag is dat Wetenschapsbeleid. De aandacht verschilt ook binnen de media zelf en er is zelfs een verschil tussen het noorden en het zuiden van het land.”

“Kritiek op aanpak fiscale fraude bestrijden we met daden”

Een van de bevoegdheden waarbij Elke Sleurs de wind van voor krijgt, is de strijd tegen fiscale fraude. Om te beginnen het bedrag dat de staatssecretaris wil ophalen met die strijd: 75 miljoen euro werd er aanvankelijk gezegd. Van grote ambitie getuigt dat niet. “Dat bedrag was een eerste inschatting bij de eerste onderhandelingen, nadien is dat bijgesteld en hebben we er 100 miljoen meer bij gezet”, berekent Sleurs. “We rekenen ons niet rijk: we nemen maatregelen en we zien wat die opbrengen. De begroting opsmukken met een getal te zetten op fiscale fraude, daar doe ik niet aan mee.”

Getallen kleven op de strijd tegen fiscale fraude of niet, de kritiek blijft leven dat deze federale regering geen prioriteit zou maken van de strijd tegen fiscale fraude. Sociale fraude zou door staatssecretaris Bart Tommelein (Open VLD) – wiens kabinet net naast dat van Sleurs is - dan weer wél harder aangepakt worden. Tommelein zag zich eerder deze week zelfs geroepen om zijn collega Sleurs te hulp te schieten en af te schermen tegen de kritiek.

“Fiscale fraude is een even belangrijke prioriteit als sociale fraude en als de andere beleidsdomeinen. Wij hebben al heel wat maatregelen genomen”, verdedigt Sleurs zich nu zelf. “De kritiek is er. Die bestrijden we niet alleen met woorden, maar ook met daden. Wij hebben al heel wat maatregelen genomen. En trouwens over kritiek, wetenschapsbeleid heeft in het Franstalige deel van dit land ook af te rekenen met veel kritiek. We zijn dat gewoon.” (Sleurs verwijst hier naar haar beslissing om het mandaat van Philippe Mettens als voorzitter van de FOD Wetenschapsbeleid niet te verlengen. Mettens met PS-signatuur zinspeelde op een politieke afrekening, nvdr.)

ImageGlobe

Ook over de rest van het werk van de federale regering is Elke Sleurs tevreden. Dat haar partij de N-VA daarbij aan het vervellen zou zijn naar een partij van het establishment met het communautaire ver op de achtergrond, is volgens de Vlaamsgezinde Sleurs perceptie. (Lacht ongemakkelijk, buigt het hoofd naar beneden, wrijft wat in de handen en steekt dan van wal): “Wij hebben een engagement genomen op Vlaams en federaal niveau en wij proberen dat zo goed mogelijk te doen voor de welvaart van Vlaanderen en België. Hoe dat gepercipieerd wordt, doet niet ter zake. Wij willen nu een socio-economische herstelregering met het regeerakkoord als bijbel van deze regering. Dat is onze taak voor de komende vier jaar.”

“In wetenschap moeten we verder investeren”

Voor Wetenschapsbeleid staan we even recht uit de zetels en lopen we naar een satelliet van Belgische makelij, een replica op ware grootte weliswaar die tentoongesteld staat in het kabinet van Sleurs. Met Belgische camera's speurt de satelliet het aardoppervlak af en bekijkt hoe het gesteld is met de vegetatie. Zo kunnen we zien waar oogsten dreigen te mislukken en waar het wel goed gaat met de voedselvoorziening, belangrijk om onder meer handelscontracten af te sluiten.

“Wetenschap en ruimtevaart is een belangrijke tak binnen mijn beleidsdomeinen. Enorm belangrijk voor werkgelegenheid, innovatie en wetenschappelijk onderzoek dat terugkomt naar de gewone mensen. Zo is er in de geneeskunde heel wat ruimtevaarttechnologie geïncorporeerd. We moeten daarin verder investeren want dat is van cruciaal belang voor de ontwikkeling van het land.”

Volgende maand trekt Sleurs alvast naar China om een samenwerkingsakkoord te ondertekenen voor de productie van de Belgische satelliet. “Een heel belangrijk akkoord”, noemt de staatssecretaris het.

"Het leven is keuzes maken en ik heb gekozen voor de politiek”

De drukke politieke loopbaan heeft natuurlijk consequenties voor het privéleven van Elke Sleurs. Tijd voor een gezin heeft ze niet en ze is vrij zakelijk in de aanvaarding daarvan. “Mijn privéleven, dat zal niet veel zijn en dat doet ook niet meer ter zake. Ik heb al altijd veel gewerkt en ik heb nu mijn verantwoordelijkheid genomen om deze taak op te nemen.”

Elke Sleurs is arts van opleiding en heeft jarenlang als gynaecologe gewerkt in verschillende ziekenhuizen. Een druk doktersbestaan dat ongetwijfeld een goede voorbereiding is geweest op een drukke politieke loopbaan. Op een bepaald ogenblik heeft Sleurs wel de keuze gemaakt om resoluut voor de politiek te gaan.

Al kwam het allemaal wel even terug toen Elke Sleurs bij de opening van het nieuwe Rijksarchiefgebouw in Gent de eerste zorg toediende aan een epilepsiepatiënt die onwel werd. “Je blijft arts natuurlijk. Als iemand eerste hulp nodig en als ik hulp kan bieden, dan zal ik dat doen. Ik was toen de enige arts dus heb ik eventjes mijn petjes als staatssecretaris zeer snel afgezet. Op dat moment denk je daar zelfs niet bij na.”

“Er zal nog lang een staatssecretaris voor Gelijke Kansen nodig zijn”

Fel wordt Sleurs als het gaat over de gelijkheid tussen man en vrouw. De bevoegdheid die haar kennelijk toch het nauwst aan het hart ligt. Hier plots geen zakelijk en bestudeerd betoog meer. Sleurs' opvoeding is daar niet vreemd aan. “Ik ben opgegroeid in een gezin met zes kinderen, vier meisjes en twee broers. Bij ons is er nooit sprake geweest van een opdeling tussen meisjestaken en jongenstaken. En mijn vader was toen al de nieuwe man.”

De staatssecretaris voor Gelijke Kansen heeft zich dan ook gestoord aan de geboorte van het Britse prinsesje. Niet zozeer omdat het een nieuw lid is van een koninklijke familie, wel omdat de Britten extatisch werden over het geslacht van de royal baby. “Al dat gedoe over “It’s a boy, it’s a girl… voor mij gaat het niet daarover. Toen ik bevallingen deed, wist ik nooit wat het geslacht van de baby was. Het feit dat er een nieuw en gezond mens geboren is, dàt is belangrijk. De stereotiepe koningswens vervuld: mama, papa, jongen en meisje…daar is nog veel werk aan.”

En dan komt de dokter opnieuw even naar boven in Elke Sleurs. “Als embryo zijn we uniseks. Niemand weet dat. Het is maar later dat door de aanwezigheid van het Y-chromosoom wordt bepaald of je een jongen of meisje bent. Maar in het begin zijn we dus uniseks. Dat zou nogal wat zijn hé, mochten we uniseks blijven. Dat zou origineel zijn.” (Lacht hartelijk)

“Een man heeft mij ooit het verhaal verteld over een Indiase stam die honderden jaren geleden pas op de leeftijd van vijf jaar het geslacht bepaalde. Die hadden door dat er een probleem kon zijn met het gender. En wij zitten in een maatschappij waar iedereen keurslijf wordt gedwongen. Je ziet: er zit nog heel wat stereotiep denken in onze maatschappij. Er is nog veel werk aan de winkel. Er zal nog lang een staatssecretaris voor Gelijke Kansen nodig zijn”, besluit Sleurs.