Het politieke spel achter de taxshift verklaard - Johny Vansevenant

Het bleek onlangs nog uit een Oeso-rapport. Geen enkel westers land legt zoveel lasten op arbeid als België. Iedereen is het dan ook eens dat een drastische ingreep nodig is om banen bij te krijgen. In het regeerakkoord is sprake van een taxshift, een belastingverschuiving. Minder loonlasten en minder belastingen voor wie werkt, is de oplossing. De vraag is zoals altijd: Wie zal dat betalen? Naar welke nieuwe inkomsten moet je die lasten verschuiven?
labels
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten krijgt het alvast op de heupen met de proefballonnetjes voor nieuwe belastingen. Zij zegt dat het geld voor de lastenverlaging op arbeid moet komen van besparingen op de overheid. Nieuwe belastingen aankondigen zet een rem op de economie, vindt Rutten nog. N-VA-voorzitter De Wever heeft het over ‘framing’ van Open VLD en zegt: ‘Geef de bewijzen dat wij belastingverhogingen hebben voorgesteld.’ CD&V-voorzitter Beke roept zijn coalitiepartners op snel werk te maken van de belastingverschuiving om bijkomende banen te creëren. Het lijkt weer een nieuwe aflevering van het kibbelkabinet. Wat is er aan de hand?

Proefballonnen en framing

Er is volop koudwatervrees voor de taxshift. Als je de lasten/belastingen op arbeid wil verlagen, heb je geld nodig om dat te compenseren. En die zoektocht naar geld is niet zo populair, zeker niet bij de rechtsliberale kiezer. Proefballonnetjes duiken op, dikwijls uit CD&V-hoek, zoals huren belasten of tankkaarten van bedrijfswagens. Daarnaast zijn er al de bekende klassiekers zoals vermogenswinstbelasting, duurdere diesel, een hogere btw. Als je dan bedenkt dat in onze peiling maar 6 procent voor die hogere btw is, en 78 procent tegen… Open VLD-voorzitster Rutten gaat dan ook op de rem staan. De verleiding moet groot zijn om de taxshift op de lange baan te schuiven. Het zou eerst voor de zomervakantie zijn. Nu is alleen sprake van de grote lijnen tegen 21 juli.

Heeft deze rechtse regering geen oppositie nodig?

Er is geen grote rechtse oppositiepartij. De rechtse partijen zitten in de regering: N-VA en Open VLD. Dus voeren ze oppositie tegen elkaar. Open VLD heeft een pak rechtsliberale kiezers verloren aan N-VA via beloften zoals het in de tijd beperken van de werkloosheidsuitkeringen of het afschaffen van de index. Als Open VLD-voorzitster Rutten zegt, geen belastingverhogingen om de belasting op werk te verminderen, maar wel besparen bij de overheid, dan hoort die rechtsliberale kiezer dat zeer graag en denkt hij misschien: Open VLD is toch straffer liberaal dan N-VA. En dan antwoordt N-VA-voorzitter Bart De Wever: toon mij eens waar wij belastingverhogingen hebben voorgesteld. Daarmee insinuerend dat CD&V dat wel gedaan heeft.

Wat is de rol van CD&V?

CD&V is de meest linkse partij van de regering. De partij heeft een vakbondsvleugel en die is heel de tijd aan het duwen voor een taxshift grotendeels betaald met een vermogenswinstbelasting. CD&V-boegbeeld Peeters heeft de voorbije maanden laten verstaan dat hij daar werk wil van maken. Hij heeft voor al de sociale akkoorden die hij heeft afgesloten de steun nodig van het ACV, dus hij moet die te vriend houden. Bovendien is een groot deel van de CD&V-kiezers afkomstig van de Beweging.net-strekking, dus van het vroegere ACW. Om te vermijden dat die naar Groen uitwijken of naar SP.A wanneer de voorzittersstrijd daar beslecht is, moet CD&V een vermogenswinstbelasting realiseren.

Is dit dan geen logische coalitie, zoals Bart De Wever indertijd zei?

Er is een links-rechts-tegenstelling binnen de regering, onder meer doordat CD&V een vakbondsvleugel heeft. Heel dikwijls sluit MR zich aan bij CD&V. De politieke context in Wallonië is linkser, dus kunnen de Franstalige liberalen niet zo rechts gaan als Open VLD en moeten ze sociaal-liberaler zijn. N-VA en Open VLD staan sociaaleconomisch dicht bij elkaar, ze zijn liberaal, maar ze mikken op dezelfde kiezer en dat geeft spanningen.

Is er gevaar voor het voortbestaan van de regering?

Ik denk het niet. Het enige gevaar is dat het maar een slappe taxshift kan worden. Deze regering heeft wel al bewezen dat ze compromissen kan afsluiten in de beste Belgische traditie. Geen enkele regeringspartij heeft bovendien zin om met de PS te regeren. Ook worstelt een in de peilingen afkalvende PS met zichzelf en is er discussie rond het leiderschap van Elio Di Rupo en druk van de extreemlinkse PVDA. En de SP.A heeft op dit ogenblik wel wat anders aan zijn hoofd dan regeringsdeelname. De strijd om het voorzitterschap is nog aan de gang. Bovendien wil CD&V dat N-VA regeert. Al was het maar om te tonen dat die kracht van verandering niet zo spectaculair is. En als je dat wil aantonen moet je voort regeren met N-VA en misschien maar een minimale vermogenswinstbelasting slikken.

 

(Johny Vansevenant is Wetstraatjournalist.)

Meer nieuws