IS brengt massale vluchtelingenstroom op gang uit Ramadi

Er zijn bijna 25.000 mensen weggevlucht uit Ramadi, de Iraakse stad die afgelopen weekend in handen is gevallen van de jihadistische terreurorganisatie Islamitische Staat. Dat melden de Verenigde Naties. De meeste vluchtelingen trekken naar het oosten, richting Bagdad. Iraakse troepen bereiden een tegenoffensief voor.

Volgens de VN ontvluchten mensen massaal de stad. Er is sprake van 25.000, en dat cijfer komt bovenop de naar schatting 130.000 die Ramadi al verlieten in april, toen ook al op de vlucht voor de in het zwart geklede strijders van IS. De mensen trekken massaal naar het oosten, richting Bagdad, dat amper zo'n 70 kilometer verderop ligt (foto's). "Momenteel is het vooral stil in de stad", vertelt de Nederlandse correspondent Sander Van Hoorn aan de VRT.

Zware nederlaag voor Iraakse regeringstroepen

De terreurbeweging IS en het Iraakse regeringsleger voerden een hevige strijd om Ramadi, een belangrijke stad ten westen van de Iraakse hoofdstad Bagdad. Afgelopen weekend slaagde IS erin om Ramadi in te nemen, een van de zwaarste nederlagen voor het regeringsleger sinds de val van Mosul in juni vorig jaar.

Tijdens de recente gevechten zouden zeker 500 mensen omgekomen zijn, zowel soldaten als burgers. IS zegt dat het tanks en veel ander materiaal heeft buitgemaakt.

Gisteren volgde een soort zuiveringsoperatie in de stad waarbij IS-strijders van deur tot deur gingen op zoek naar achtergebleven politiemannen of soldaten van Iraakse overheidstroepen. Er is ook sprake van wraakacties op burgers die zouden hebben meegewerkt met de Iraakse coalitie tegen IS. Getuigen melden hoe lijken worden gedumpt in de Eufraat.

"Amerikaanse strategie faalt"

Irak bereidt intussen, met de steun van de Verenigde Staten, een tegenoffensief voor met sjiitische strijders. Daar waar de coalitie tegen IS succes heeft in de buurt van de Tigris (met de herovering van Tikrit), zijn ze heel wat minder succesvol in het gebied van de andere grote rivier, de Eufraat, ten westen van Bagdad.

Volgens sommige analisten toont de val van Ramadi aan dat de Amerikaanse strategie van luchtaanvallen, waarbij de grondgevechten aan de Irakezen worden overgelaten, hun beperkingen hebben. Toch wil de VS de strategie niet aanpassen.

Volgens Van Hoorn hebben de Iraakse troepen de stad verloren omdat IS het strategischer heeft aangepakt. "Met zelfmoordaanslagen hebben ze een wig in de stad gedreven. De plaatselijke mensen die meevochten met de Iraakse regering, de soennitische stammen, waren onderbewapend. Ze vroegen om meer materieel en munitie, maar hebben dat niet gekregen omdat het wantrouwen erg groot is.

"Het zou een bloedige en lange strijd kunnen worden"

Momenteel verzamelen sjiitische strijders massaal in een groot legerkamp bij Ramadi om een tegenoffensief voor te bereiden. "Het zou een bloedige en lange strijd kunnen worden", zegt Van Hoorn.

Er wordt gevreesd voor nog meer bloedvergieten, ook voor de burgers, want volgens experts kunnen de sjiieten evengoed sectarisch geweld veroorzaken tegen burgers in een regio die door de soennieten wordt gedomineerd. Het land dreigt zo verder verdeeld te raken. Anderen wijzen er dan weer op dat soennieten en sjiieten bondgenoten kunnen worden in de strijd tegen IS.

"Dat lijkt vreemd, maar je kan niet alles over dezelfde kam scheren", zegt Van Hoorn in "De ochtend". "Sommige soennitische stammen zouden zich nog liever aansluiten bij IS dan met de sjiieten mee te doen, maar anderen vochten eerder al tegen Al Qaeda en zien IS of een radicale vorm van de islam liever niet komen. Iran kan dan weer zijn invloed in Irak uitbreiden met sjiitische strijders, wat bezorgdheid opwekt bij de VS.