"Dit is geen gezondheidszorg meer, dit is commerce"

Sommige chirurgen nemen het niet zo nauw met de voorwaarden die nodig zijn om een maagoperatie terugbetaald te krijgen. Dat blijkt uit een undercoverreportage van het Eén-programma "Volt". Diëtiste Tanja Callewaert reageert misnoegd. "Dit heeft niets meer met gezondheidszorg te maken. Dit is commerce."

Elk jaar ondergaan ongeveer 10.000 Belgen een operatie om gewicht te verliezen. En dat is niet goedkoop. De prijzen schommelen tussen 6.000 en 8.000 euro, maar kan voor de patiënt -na tussenkomst van het Riziv- teruggebracht worden tot 1.200 euro.

Aan die terugbetaling zijn wel enkele voorwaarden verbonden. Zo moet het BMI van de persoon in kwestie meer dan 40 zijn. Meer dan 35 kan ook, maar dan moet er sprake zijn van andere risicofactoren, zoals suikerziekte of een hoge bloeddruk. Dat BMI wordt bepaald aan de hand van de lengte en het gewicht van de man of vrouw.

"Dit is te gek voor woorden"

Simpel, zo lijkt. Maar wat als zich iemand met een BMI van 37 -en geen risicofactoren- aanbiedt? "Volt" deed de proef en kwam tot verrassende vaststellingen. Eén chirurg stuurde de vrouw weg, zoals het hoort. Maar heel wat andere chirurgen kwamen met creatieve oplossingen op de proppen.

Zo werden lichaamslengte en gewicht plots aangepast -zodat het BMI hoger uitkwam- of kreeg de vrouw de raad om wat aan te komen. "Er zijn altijd trucjes", zegt een chirurg. "Je kan je beha volstoppen met gewichten. Mijn eigen zus was ook te licht en daarbij heb ik duikgewichten bij haar borsten gestoken. Of drink een liter water voor je op de weegschaal gaat staan."

Het is duidelijk, sommige chirurgen zijn niet vies van wat gesjoemel om hun patiënt toch te laten genieten van een terugbetaling. Maar is die patiënt daar wel bij gebaat? "Een maagverkleining kan een goede oplossing zijn, zij het onder bepaalde voorwaarden", zegt diëtiste Tanja Callewaert. Zij verwijst onder meer naar de BMI-regel.

"Maar dit is te gek voor woorden", klinkt het als ze de beelden te zien krijgt. "Dit heeft niets meer met gezondheidszorg te maken. Dit is commerce, die niet goed is voor de gezondheid."

Druk van de patiënt

Chirurg aan het UZ Gent, Yves Van Nieuwenhove, schrikt naar eigen zeggen niet van de beelden. "Ik ken de verhalen. Het is helaas een illustratie dat de criteria die bestaan ook nodig zijn om ergens een rem te zetten op de vraag van de patiënt", reageert hij in het programma.

Hoeveel operaties zo worden uitgevoerd, is niet bekend en weet hij ook niet. "Ik ga ervan uit -of hoop alleszins- dat het een minderheid is. Ik heb nog steeds veel vertrouwen in mijn collega's."

Volgens Van Nieuwenhove zal geldgewin wel voor een deel een rol spelen, maar is er ook iets anders. "De druk van de patiënt is niet te onderschatten. Ik heb minder moeite om uit te leggen wat de ingreep inhoudt aan een patiënt dan een patiënt die niet in aanmerking komt te ontraden."

Het Riziv en minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) willen niet reageren.