"Wat niet weet, wat niet deert? Dat kan zomaar niet"

"Zijn jullie blind voor de vluchtelingencrisis? Willen jullie hier echt iets aan doen of blazen jullie alleen maar warme lucht?" De Italiaanse premier Matteo Renzi is op zijn zachtst gezegd misnoegd over de manier waarop de Europese staatshoofden en regeringsleiders bakkeleien over mogelijke oplossingen. "Jullie kunnen niet zomaar zeggen, wat niet weet, wat niet deert."

Volgens de meest recente schattingen van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) hebben dit jaar tot nu toe 39.000 vluchtelingen de oversteek gemaakt naar Europa. Ze betalen grof geld aan mensensmokkelaars voor een overtocht in erbarmelijke omstandigheden. Als het meezit, worden ze gered, maar dat geldt niet voor iedereen. Tot nu toe zijn al 1.830 vluchtelingen omgekomen. Triest dieptepunt: het zinken van een schip voor de kust van Libië op 18 april, waarbij vermoedelijk 800 doden vielen.

De Europese leiders buigen zich sindsdien opnieuw over de aanpak van de vluchtelingenstroom. Eerder deze week verleenden de Europese ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie hun steun aan een militaire operatie om de smokkelaars aan te pakken die werken vanaf de Libische kust. Eind juni moet een militaire missie operationeel zijn.

Ook een belangrijk vraagstuk: de opvang van de vluchtelingen. Die komen aan op Italiaans en deels op Grieks grondgebied, maar die landen kunnen de toestroom niet aan en vragen dat de Europese Unie ook vluchtelingen opneemt. Een voorstel van de Europese Commissie "verdeelt" 20.000 vluchtelingen over de lidstaten. Daarbij zijn quota van tel, afhankelijk van de grootte van de economie van het land, de bevolking en zijn werkloosheidsgraad.

Groot-Brittannië, Ierland en Denemarken willen niet deelnemen. Duitsland zou het grootste aantal vluchtelingen opvangen (18,4%), gevolgd door Frankrijk (14%), Italië (11,8%) en Spanje (9%). Frankrijk leek het voorstel eerst genegen, maar president François Hollande krabbelt terug. "Geen migrantenquota in Europa", luidde het gisteren. Ook Spanje is niet enthousiast omdat het plan "geen rekening houdt met onze hoge werkloosheid en ons eigen migratieprobleem."

"Ik wil dat de hele wereld ziet wat hier gebeurt"

De strubbelingen over de opvang van vluchtelingen schieten bij de Italiaanse premier in het verkeerde keelgat. "De landen die schepen sturen of die deelnemen aan de militaire missie, moeten ook het principe van quota accepteren, dat is een principe van solidariteit", zei Matteo Renzi aan de Italiaanse tv-zender Rai. "Europa negeert het vluchtelingenprobleem, maar je kan niet zomaar zeggen: uit het oog, uit het hart.

Verschillende landen hebben marineschepen naar de regio gestuurd om bij te staan bij reddingsoperaties voor de Libische kust. Ze pikken dan wel honderden vluchtelingen op, zegt Renzi, maar ze droppen hen dan in Sicilië waar Italië het opvangprobleem zelf maar moet zien te regelen. "Na de ramp in april was iedereen het er wel over eens dat dit niet iets is wat Italië alleen kan dragen, maar nu blazen ze alleen maar warme lucht."

Renzi gaat nog een stap verder. "Ik wil dat de hele wereld ziet wat hier gebeurt. We zullen het vluchtelingenschip dat in april zonk, weer bovenhalen. Aan boord bevinden zich nog vijf- tot zeshonderd lichamen. We hebben een robot naar beneden gestuurd en dat heeft verschrikkelijke beelden opgeleverd. Ik wil die mensen een waardig afscheid geven. Het is onaanvaardbaar dat bepaalde mensen maar handelen volgens het principe uit het oog, uit het hart."

De bergingsoperatie voor de kust van Libië zou volgens Renzi rond de 15 tot 20 miljoen dollar kosten. "Ik hoop dat de EU dit zal betalen, anders betaalt Italië de kosten", zei hij.

imago/Italy Photo Press