Rechts en eurosceptici "echte" winnaars stembusslag Italië

De echte winnaars van de tot zeven van de 20 regio's beperkte verkiezingen in Italië blijken de xenofobe rechtspopulisten en eurosceptici van Lega Nord en de Vijfsterrenbeweging. Het echte verlies was voor Silvio Berlusconi. De Democratische Partij van premier Matteo Renzi leed (stevig) stemmenverlies, vergoelijkt door het behoud van de meeste posten.

Renzi's PD had voor de stembusgang vijf van de zeven regio's in handen. Renzi hoopte er eentje aan toe te voegen. Dat gebeurde ook, maar met het verlies van Ligurië (de streek rond Genua) had hij geen rekening gehouden: het voormalige "linkse bastion" kleurde bruin na de zege van de gezamenlijke kandidaat van de rechtse partijen Forza Italia en Lega Nord. Winnaar Giovanni Toti is een ex-vertrouweling van Berlusconi.

In Toscane, Apulië, Umbrië, Campania en Marche kon de PD wel feestvieren.

De grootste fles spumante mag na zondag ontkurkt worden door de nieuwe leider van de Lega Nord, Matteo Salvini. Hij ontpopt zich steeds meer tot dé oppositieleider. "De Lega is het alternatief" voor de centrumlinkse regering, pochte Salvini. Hij viseert in zijn retoriek niet, zoals zijn voorganger Umberto Bossi dat wel deed, het Italiaanse zuiden (Rome inbegrepen), maar "de vreemdeling" en "de migrant".

De regio Veneto (met Venetië) gaf zondag mogelijk een blik op de toekomst: Lega-kandidaat Luca Zaia won er met meer dan de helft van de stemmen, weliswaar door de steun van het wegkwijnende Forza Italia.

Ook Beppe Grillo kan lachen

Wie maandag ook vrolijk mocht rondlopen, was Beppe Grillo, de partijleider van de Vijfsterrenbeweging. Hoewel ex-komiek Grillo door de politieke pers nog steeds zonder de "ex-" wordt behandeld en zijn partij als plat-populistisch, groeide zijn M5S uit tot de op één na grootste partij van de laars. De Movimento Cinque Stelle had vooral campagne gevoerd rond het anti-Europastandpunt van de partij.

Overigens kan het gerecht binnenkort nog roet in Renzi's eten gooien. De PD-kandidaat in Campania, de streek rond Napels, won er weliswaar, en zelfs met een stevige score (40-plus-procent), maar de man, Vincenzo de Luca, moet nog voor de rechter verschijnen op beschuldiging van machtsmisbruik. Het is niet uitgesloten dat die juridische verwikkelingen De Luca tot ontslag dwingen.