Afgezwakte spionagewet van kracht in de VS

De Amerikaanse president Barack Obama heeft de nieuwe Freedom Act ondertekend. Eerder hadden het Huis van Afgevaardigden en de Senaat de nieuwe spionagewet goedgekeurd. De Freedom Act vervangt de oude Patriot Act en moet de bezorgdheden over privacy enerzijds en nationale veiligheid anderzijds verzoenen. De Amerikaanse inlichtingendienst NSA zal alvast niet langer op grote schaal telefoongesprekken van Amerikaanse burgers mogen verzamelen.

President Obama is tevreden over de nieuwe wet, maar haalde wel uit naar de "nodeloze vertragingen". Volgens Obama zal de nieuwe wet "de waarborgen voor burgerlijke vrijheden versterken en voor meer vertrouwen zorgen van het publiek in deze (spionage)programma's".

De Freedom Act wijzigt voor een stuk het Amerikaanse veiligheidsbeleid dat na de aanslagen van 11 september 2001 werd ingevoerd. Met name het NSA-programma waarbij de Amerikaanse inlichtingendienst zo maar massaal telefoongesprekken kon verzamelen, wordt ongedaan gemaakt. Op die praktijk was veel kritiek gekomen, vooral na de onthullingen van Edward Snowden. Een Amerikaanse rechter oordeelde begin mei dat het massaal vergaren van telefoon- en internetdata door de NSA illegaal is.

Binnen 6 maanden verliest de NSA de bevoegdheid om massaal gegevens te verzamelen. Onder de Freedom Act kan de Amerikaanse overheid wel nog - na rechterlijke goedkeuring - specifieke telefoongegevens opvragen bij de telecommunicatiebedrijven. De Amerikaanse inlichtingendiensten mogen ook nog de reis- en zakengegevens van individuele verdachten opvragen.

Niet zonder slag of stoot

De goedkeuring in de Amerikaanse Senaat ging niet zonder slag of stoot. De Republikeinse voorzitter Mitch McConnell is bijvoorbeeld erg gekant tegen de nieuwe wet, omdat die volgens hem de privacy van de Amerikanen niet beter beschermt en bovendien de nationale veiligheid in het gedrang zou brengen. Maar McConnell kon de meerderheid van de Senaat kennelijk toch niet overtuigen.