Sta op in Burundi! - Deo Niyonkuru en Toon Vrelust

Vandaag ontvangt de Burundese organisatie ADISCO (Appui au Développement Intégral et à la Solidarité sur les Collines) de prestigieuze Koning Boudewijnprijs voor Ontwikkeling in Afrika. Dit positieve nieuws staat in schril contrast met de huidige crisis in Burundi, waar al tientallen doden vielen. Ondanks die crisis proberen boeren hun strijd voor betere levensomstandigheden voort te zetten.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Sedert meer dan een maand vinden dodelijke manifestaties plaats tegen het derde mandaat van president Pierre Nkurunziza. De manifestaties beperken zich vooral tot de hoofdstad Bujumbura. Over de situatie op het Burundese platteland wordt er nauwelijks bericht omdat de (vrije) radio’s vernield werden. Toch zou er momenteel een relatieve rust heersen. Dat is niet verwonderlijk.
Nkurunziza blijft populair in een vrij groot deel van het land. Hij wordt nog steeds beschouwd als de man die de dictatuur beëindigde en die zowel het onderwijs als de gezondheidszorg verbeterde. Hij is ook een president die dicht bij de mensen wil staan.

Haguruka: sta op!

90% van de Burundese bevolking leeft op het platteland. Burundi geldt nog steeds als een van de armste landen ter wereld. Na de oorlog in de jaren 90 was de elite op het platteland vermoord, lag de economie op apegapen en zat de bevolking gevangen in een noodhulplogica van ‘alles gratis krijgen’. In deze moeilijke naoorlogse situatie werd ADISCO in 2006 opgericht.

Het motto van de organisatie is ‘Haguruka’, wat ‘sta op’ betekent. Het Haguruka-project startte met de steun van Broederlijk Delen in 2008 en promoot zelfredzaamheid van gemeenschappen op het Burundese platteland. Het project groeide in enkele jaren uit tot een beweging die vandaag 35.000 gezinnen bereikt. In totaal gaat het om bijna 200.000 personen. Deze lokale gemeenschappen hebben hun eigen middelen geïnvesteerd in economische en sociale projecten. Stap voor stap, waardig en strategisch boeken ze vooruitgang.

Stevige basisbeweging

ADISCO toont aan dat ontwikkeling in Afrika geen verhaal van miserabele afhankelijkheid moet zijn. De middenveldorganisatie bouwt aan een sterke boerengemeenschap die steunt op een solide economische basis. Groepen en coöperatieven verzekeren economische schaalvoordelen. Door diversifiëring van activiteiten en gewassen lopen de Burundese boeren minder risico’s op economisch vlak en kunnen ze beter in hun voedsel voorzien.

Voor alle groepen is een sterke sociale basis eveneens belangrijk. Er bestaan nu zelf opgerichte mutualiteiten voor de gezondheidszorg. Op moeilijke momenten kunnen mensen terugvallen op verschillende steunprojecten. En opvallend: een studie toonde aan dat er zich minder conflicten voordoen in de Haguruka-gemeenschappen. In deze basisbeweging leren de mensen om samen te werken. Alleen op die manier kunnen ze samen evolueren naar een sterke lokale democratie.

Hoop en toekomst

ADISCO is niet het enige voorbeeld. Na de ondertekening van het vredesakkoord van Arusha (2000) namen Burundese burgers allerlei initiatieven. De nieuwe democratische opening gaf de mogelijkheid om te mobiliseren en samen een betere toekomst op te bouwen. Dat vredesakkoord vormt nu de inzet van de crisis.

Ondanks de instabiliteit vechten de Burundese boeren verder om te overleven en in voldoende voedsel te voorzien. De koffie wordt verwerkt. Het wordt overigens een goed koffiejaar. Toch draagt de bevolking op het Burundese platteland de gevolgen van de crisis. Uit angst voor terreur en geweld vluchtten al honderdduizend Burundezen naar de buurlanden. En het valt nog te bezien of de boeren in deze crisisperiode hun oogst kunnen binnenhalen en verkopen.

De gevolgen van de huidige crisis reiken veel verder dan een derde mandaat voor president Nkurunziza. De hoop op een stabiele en voorspoedige toekomst van miljoenen mensen staat op het spel. Gewone Burundezen, en ook de boeren op het platteland, nemen hun eigen lot in handen en reiken in moeilijke omstandigheden oplossingen aan. Hun inspanningen blijven onmisbaar voor een duurzame vrede, een inclusieve ontwikkeling en een democratisering vanuit de basis. Ze verdienen steun uit België, zowel op vlak van ontwikkelingssamenwerking als op politiek niveau.

(Deo Niyonkuru is secretaris-generaal van ADISCO (Appui au Développement Intégral et à la Solidarité sur les Collines), een Burundese partner van Broederlijk Delen. Toon Vrelust, programmaverantwoordelijke Burundi bij Broederlijk Delen.)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.