Van filmscript tot Obama: de morbide oorsprong van de "bucket list"

Het is een term die de jongste jaren een hoge vlucht heeft genomen: de "bucket list", een lijst met doelen of activiteiten die iemand vóór haar of zijn dood wil verwezenlijken. Maar waar komt de term juist vandaan? The Wall Street Journal zocht het uit.
Image supplied by Capital Pictures
Nicholson en Freeman in "The bucket list".

Een parachutesprong, een wereldreis of eindelijk een oplossing vinden voor die hardnekkige familievete: geen voornemen is te gek of het belandt vroeg of laat op een "bucket list".

Was de term een paar jaar geleden nog een nobele onbekende, dan is hij vandaag niet meer uit het populaire vocabularium weg te slaan. Iedereen heeft wel een lijst met doelstellingen die verwezenlijkt moeten. Nu eens gaat het om een imaginaire opsomming van zwaarwichtige objectieven die iemand vóór haar of zijn dood wil bereiken, dan weer betreft het een lichtvoetige reeks voornemens om pakweg vóór het einde van de zomer waar te maken. Het hele santenkraam valt onder dezelfde noemer: een "bucket list".

"Kicking the bucket"

Vraag is: waar komt de term vandaan? En waarom is ie de jongste jaren zo in zwang geraakt? Etymologisch is de oefening snel gemaakt: "bucket list" is een afgeleide van "kicking the bucket", een Engelse uitdrukking voor sterven. Echter: "bucket" betekent in deze niet "emmer", maar wel "balk".

Deze oude betekenis van het woord is volgens The Wall Street Journal afkomstig van het oud-Franse woord "buquet" wat zoveel betekent als "weegschaal". De uitdrukking "kicking the bucket" is dan weer een overblijfsel van een oud gebruik waarbij dieren bij het slachten aan een balk omhoog werden gehesen en in hun doodstrijd met hun poten tegen het ding trapten.

"Justin's bucket list"

Flash forward naar het nabije verleden. In 1999 pent de Amerikaanse scenarist Justin Zackham een lijst neer met dingen die hij vóór zijn dood wil doen. "Justin's list of things to do before he kicks the bucket", noemt hij de opsomming. Later kort hij de naam af tot "Justin's bucket list".

De "bucket list" hangt enkele jaren aan zijn prikbord, tot hij de bedenking maakt dat de lijst de ideale basis vormt voor een filmscenario. Even later is het script voor "The bucket list" een feit. In die film uit 2007 spelen Morgan Freeman en Jack Nicholson twee kankerpatiënten die terminaal ziek zijn en vóór hun dood een hele reeks avontuurlijke activiteiten afwerken.

Spreekwoordelijke emmer

Volgens The Wall Street Journal is het dankzij deze film dat de "bucket list" zich in het collectief geheugen heeft genesteld. Voordien was de term amper in voege, hoewel veel mensen sindsdien denken dat ie altijd al heeft bestaan. Velen zijn bovendien vergeten dat het idioom zijn oorsprong in de uitdrukking "kicking the bucket" kent en menen dat het om een spreekwoordelijke emmer gaat die ze met ervaringen moeten vullen.

De betekenis van de uitdrukking is tot slot ook breder dan vroeger: het hoeft lang niet meer om een lijst met doelen vóór de dood te gaan, ook ambities op korte termijn vinden vandaag hun weg naar een "bucket list". Het is in die laatste betekenis dat niemand minder dan de Amerikaanse president Barack Obama het begin vorige maand over zijn "bucket list" had tijdens het jaarlijkse diner voor Witte Huis-verslaggevers. "Na de tussentijdse verkiezingen, vroegen mijn adviseurs me of ik een "bucket list" heb", grapte hij. "Ik zei hen dat ik iets heb wat erop rijmt."