TTIP: Vrijhandel sterker dan milieu of gezondheid - Frank Vanaerschot

Volgende week stemt het Europees parlement over het vrijhandelsakkoord TTIP met de VS. Hart boven Hard roept de partijvoorzitters op om een forse tegenstem uit te brengen want dit akkoord schaadt volgens de organisatie onze democratie, onze gezondheid en ons milieu.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Beste partijvoorzitter,

Stel u voor dat een bank failliet gaat. Dat de overheid de bank redt met belastinggeld en ze daarna verkoopt. Waarop de grootste aandeelhouder van die bank de overheid aanklaagt en prompt 2 miljard euro schadevergoeding eist: het geld dat de aandeelhouder beweert verloren te hebben bij het faillissement. De aandeelhouder beroept zich daarbij op een bilateraal investeringsakkoord tussen zijn land en België. Niemand heeft verwacht dat dit akkoord deze implicaties zou hebben, maar nu vraagt iedereen zich toch af of het wel een goed idee was dat verdrag goed te keuren.

Zo ging het in grote lijnen met Fortis en de Chinese verzekeraar Ping An, die als grote aandeelhouder van Fortis probeerde gebruik te maken van een investeringsakkoord tussen China en België om de geleden verliezen bij de ondergang van Fortis te verhalen op de Belgische belastingbetaler.

Als we het TTIP, het Trans-Atlantische Vrijhandelsakkoord, goedkeuren, zullen ook Amerikaanse bedrijven dat kunnen proberen (en Europese bedrijven in de VS), telkens als een overheidsoptreden verhoopte winsten van die bedrijven in het gedrang zou brengen. Het goede nieuws is: het is nog niet te laat. TTIP is nog niet goedgekeurd.

Koehandel?

Het Europees Parlement buigt zich momenteel over TTIP. Vorige week beleefden we daarbij een ontluisterende wending en wel rond de clausule over de privérechtbank waar bedrijven overheden kunnen gaan aanklagen: het Investor State Dispute Settlement, ISDS.

Wel vijf parlementscommissies hadden zich uitgesproken tegen dit controversiële ISDS, dat buitenlandse investeerders het uitzonderlijk recht geeft schadevergoeding te eisen van soevereine staten als ze vinden dat hun handelsbelangen zijn geschaad, zelfs als het gaat over perfect wettelijke en grondwettelijke maatregelen en gerechtelijke uitspraken.

Toch veranderde de meerderheid in de handelscommissie van het Parlement op het laatste moment van mening en keurde deze privérechtbank alsnog goed. Ging het hier om een koehandel of is er een principiële verschuiving gebeurd?

Lobby

De resolutie, die niet bindend is maar wel richting geeft aan het mandaat waar de Europese Commissie mee onderhandelt, wordt op 10 juni aan de plenaire vergadering van het Europees Parlement voorgelegd. Dat TTIP een vrijhandelsakkoord is, heeft weinig met vrijheid te maken. Toch niet voor de doorsnee burger.

Twee jaar geleden kreeg de Europese Commissie groen licht om met de VS over TTIP te onderhandelen. Toen was daar bitter weinig publiek debat over. Maar achter de schermen hadden de bedrijfslobbyisten er geen gras over laten groeien: zij hadden in de aanloop naar de onderhandelingen maar liefst 119 samenkomsten met de Europese Commissie, goed voor 93% van alle consultaties. Sindsdien hebben wij, burgers, stukje bij beetje informatie proberen verzamelen over wat TTIP betekent en wat we te weten kwamen is ontluisterend. De vaststellingen zijn niet mals, maar TTIP is nu eenmaal radicaal.

1. TTIP is een aanval op de democratie.
2. Met TTIP staan beschermende normen inzake milieu, gezondheid, arbeidsvoorwaarden, publieke dienstverlening, voedselveiligheid, enzovoort op de helling.

Handelsbelangen boven gezondheid, milieu ...

Alleen nog maar de dreiging van een schadeclaim in het kader van ISDS volstaat om regelgeving af te zwakken. Dat zien we in landen die al vrijhandelsverdragen ondertekend hebben met ISDS. Zo leidde een schadeclaim van Phillip Morris in Australië omwille van nieuwe tabakswetgeving ertoe dat Nieuw-Zeeland een gelijkaardig wetsvoorstel preventief introk.

Dat effect kan binnen TTIP nog versterkt worden door een ander onderdeel van het vrijhandelsakkoord dat ‘regelgevende samenwerking’ wordt genoemd, maar dat erop neerkomt dat voorstellen voor regulering pas in het parlement kunnen komen met het fiat van een niet-verkozen orgaan dat beoordeelt of die voorstellen al dan niet handelsbelemmerend zijn.

Ondergeschiktheid van beschermende gezondheids- of milieumaatregelen aan commerciële belangen dreigt zo institutioneel verankerd te worden. 11.11.11 schrijft: “TTIP zal bepalen dat alle regelgeving voortaan ‘zo weinig mogelijk handelverstorend’ is en dus niet: ‘zo weinig mogelijk milieuverstorend’ of ‘zo weinig mogelijk schadelijk voor de gezondheid’. Handels- en bedrijfsbelangen worden in TTIP dus tot hoogste goed verheven.”

Bovendien oefenen de onderhandelingen over TTIP nu al een invloed uit op Europese milieuwetgeving. De Europese Commissie heeft omwille van de druk van Amerikaanse handelsvertegenwoordigers afgezien van haar wettelijke verplichting om in 2013 op de proppen te komen met duidelijke criteria voor hormoonverstorende stoffen.

Petitie

Zo maar eventjes 2 miljoen Europeanen tekenden de petitie tegen TTIP. Een maand geleden riep in eigen land een brede coalitie van vakbonden, mutualiteiten, ngo’s, milieubewegingen en consumentenorganisaties op tot het opschorten van de onderhandelingen over TTIP.

Uw mandatarissen zijn verkozen om de macht voor ons uit te oefenen, niet om ze weg te geven. We roepen u op om op 10 juni met uw fractie geen parlementaire legitimiteit aan deze onderhandelingen te geven. Kan u ons geruststellen met een antwoord in de lijn van deze brede coalitie?

Hoogachtend,

Namens Hart boven Hard
Frank Vanaerschot (Fairfin
)

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.