"Dringend actie ondernemen om de aarde te redden"

De aarde is op weg naar een ecologische ramp en er is dringend actie nodig om daar iets aan te doen. Dat is de boodschap van paus Franciscus in zijn nieuwe encycliek over het milieu "Laudato Si".

De paus roept op om onmiddellijk in gang te schieten om de achteruitgang van het milieu en de opwarming van de aarde tegen te gaan. Hij plaatst zich daarmee in het kamp van de wetenschappers die waarschuwen voor een klimaatverandering.

Volgens Francisus is die ecologische crisis tegelijkertijd verbonden met een crisis van rechtvaardigheid en met een crisis van ongelijkheid over de wereld. Het is inderdaad zo dat het de meest arme bevolkingen zijn die het zwaarste lijden onder deze ecologische crisis. De rijke landen moeten zich daarom een andere levensstijl aanmeten en zich afkeren van een wegwerp-verbruikerscultuur, waarbij winst belangrijker is dan het algemeen belang.

"Sterk document"

In België werd de nieuwe encycliek voorgesteld in het Interdiocesaan Centrum in Brussel. Theoloog Jacques Haers van de KU Leuven noemt Laudato si' een "sterk officieel document", in lijn met de ecologisch bewuste houding van de vorige pausen.

"De encycliek biedt een realistische kijk op de problemen van de huidige ecologische en de menselijke crisis", vindt Haers. "Maar de tekst bevat ook een dynamiek van hoop, hij roept op tot een sterk engagement en richt zich niet alleen tot de eigen achterban, maar tot alle mensen wereldwijd."

"Ik nodig iedereen uit om stil te staan bij en na te denken over de uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden in verband met ons gemeenschappelijke huis", zo luidde de tweet die via de pauselijke account Pontifex (paus) precies op het middaguur uitgestuurd werd.

Kritiek en lof

"Paus Franciscus zal zeker kritiek krijgen, omdat hij zo streng is voor de politieke inertie en de moordende kant van de neoliberale kapitalistische en financiële markteconomie", zegt Haers.

Die kritiek laat inderdaad niet op zich wachten. In Republikeinse kringen in de Verenigde Staten is te horen dat de paus zich niet moet moeien met wetenschap en politiek. 

Aan de andere kant is er lof van milieuactivisten en klimaatwetenschappers. Christiana Figueres, de topvrouw inzake klimaat van de Verenigde Naties, noemt de encycliek van de paus een "klaroengeschal" dat de wereldleiders op weg moet zetten naar een sterke klimaatakkoord op de klimaatconferentie in Parijs eind dit jaar.