"Afluisterpraktijken onaanvaardbaar voor bevriend land"

De Amerikaanse inlichtingendienst NSA heeft Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy en François Hollande - de drie recentste Franse presidenten - afgeluisterd. Dat blijkt uit documenten die de klokkenluiderssite WikiLeaks heeft verspreid. De VS moet er volgens de Franse premier Manuel Valls alles aan doen om de opgelopen schade te herstellen.

De presidenten zouden zeker tussen 2006 en 2012 zijn afgeluisterd, zo melden de Franse krant Libération en de website Mediapart, twee media die de documenten van WikiLeaks als eersten konden inkijken. Volgens de Duitse media Süddeutsche Zeitung en NDR prijken daarnaast nog andere belangrijke Franse regeringsvertegenwoordigers op de lijst van de NSA.

De dossiers die over de onderschepte communicatie werden bijgehouden, brengen geen verrassende onthullingen aan het licht. De documenten geven wel een duidelijk beeld over de werkwijze en de wijze van besluitvorming van de Franse staatshoofden.

De meest recente documenten dateren van 22 mei 2012, enkele dagen na het aantreden van François Hollande als president van Frankrijk. In die documenten wordt melding gemaakt van een geheime bijeenkomst om de mogelijkheid van een grexit te bespreken.

In een reactie op de onthullingen, laat NSA-woordvoerder Ned Price weten dat president Hollande geen doelwit is van Amerikaanse spionage en dat dat in de toekomst ook niet het geval zal zijn.

"We voeren geen buitenlandse toezichtactiviteiten uit tenzij er een specifiek doel is voor de nationale veiligheid", voegde de woordvoerder nog toe aan zijn reactie. Maar hij reageerde niet specifiek op de vraag of de NSA Hollande en zijn voorgangers heeft afgeluisterd.

"Onaanvaardbaar voor bevriend land"

Hollande heeft vanmiddag een spoedvergadering bijeengeroepen naar aanleiding van de onthullingen. Daarop is beslist dat de Amerikaanse ambassadrice in Frankrijk op het matje wordt geroepen door minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius.

Hollande liet na de vergadering ook weten dat Parijs "geen enkele bedreiging zal tolereren die zijn veiligheid in gevaar kan brengen". De Franse premier Manuel Valls is niet te spreken over de onthullingen. Volgens Valls zal de VS "alles in het werk moeten stellen" om de schade te herstellen die deze onthullingen hebben veroorzaakt. Want de VS heeft de "code van goed gedrag tussen geallieerde landen" met de voeten getreden.

"Het is wenselijk dat er tussen geallieerde landen een code van goed gedrag wordt opgesteld op het vlak van inlichtingen en respect voor de politieke soevereiniteit", zei Valls voor de Assemblée nationale. De onthulde NSA-praktijken noemt Valls "onaanvaardbaar" voor een "bevriend" land.

Ironisch

Ironisch genoeg wordt in de dossiers ook melding gemaakt van een gesprek dat in maart 2010 plaatsvond tussen de Franse ambassadeur in de VS en een adviseur van toenmalig president Sarkozy. Daarin wordt gesproken over het Franse verzoek om met de VS tot een soort van "antispioneringsverdrag" te komen.

Het Elysée schrijft vandaag in een communiqué nog dat "de Amerikaanse autoriteiten engagementen zijn aangegaan" eind 2013, om hun bondgenoten niet meer af te luisteren. Die engagementen moeten "herhaald worden en strikt worden nageleefd".

In 2013 was ook al uitgelekt dat ook de mobiele telefoon van de Duitse bondskanselier Angela Merkel afgeluisterd was door de VS.

Obama: "Vroegere praktijken zijn ten einde"

In een telefoongesprek met zijn Franse ambtgenoot François Hollande heeft de Amerikaanse president Barack Obama herhaald dat "de praktijken die zich in het verleden afgespeeld kunnen hebben, maar die onaanvaardbaar zijn tussen bondgenoten, beëindigd worden". Dat blijkt uit een verklaring van het Franse Elysée.

Ruim anderhalf jaar geleden al had Obama aangekondigd dat de Verenigde Staten staats- en regeringsleiders enkel nog zouden afluisteren als dat hoognodig is voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten.

"Verantwoordelijken van de Franse inlichtingendiensten trekken binnenkort naar Washington om de samenwerking te verdiepen", aldus nog het Elysée. Eerder lieten de VS al weten dat ze Hollande niet afluisteren en dat ze daar ook geen plannen toe hebben.