Opluchting, maar ook ongenoegen in Griekenland

Terwijl in de meeste Europese hoofdsteden voorzichtig optimistisch gereageerd wordt op de nieuwe ontwikkelingen in de Griekse tragedie, lijkt er ongenoegen te zijn bij de achterban van premier Alexis Tsipras. Het is niet zeker of zijn regeringscoalitie de maatregelen goedkeurt en ook dat kan tot een bankroet leiden.

Begin dit jaar werden de verkiezingen in Griekenland gewonnen door twee partijen: de extreemlinkse Syriza van premier Alexis Tsipras en de rechtse nationalisten van ANEL die sindsdien een gelegenheidscoalitie vormen. Het succes van beide partijen was gebouwd op het grote ongenoegen bij veel Grieken over de besparingen en de eis om verandering.

Nu is dat een achterban die niet gemakkelijk tot compromissen geneigd is en dat zou de regering-Tsipras -en een eventueel akkoord met de eurozone- onderuit kunnen halen.

Binnen Syriza lijkt het alleszins nu al te rommelen. Alexis Mitropoulos, vicevoorzitter van het parlement en lid van Syriza, gaf zijn premier alleszins een schot voor de boeg. "Ik denk dat het programma zoals het nu voorligt, moeilijk door ons kan worden goedgekeurd", zei hij. Volgens Mitropoulos moet premier Tsipras nu in het parlement komen uitleggen "waarom de onderhandelingen vanuit het Griekse standpunt mislukt zijn". "De maatregelen volgen de principes van links niet en dit sociaal bloedbad kunnen we gewoon niet aanvaarden", aldus Mitropoulos nog.

Bij ANEL, de rechtse coalitiepartner van Tsipras, klinkt evenveel scepsis. Volgens Pavlos Haikalis, een parlementslid van ANEL, is de "regering in een val gelopen". Topman Panos Kammenos van ANEL zegt het volgende over de geplande btw-verhoging: "over mijn lijk".

En zo beginnen de politieke spelletjes. Zowel Syriza als ANEL willen zich stoer opstellen en mogelijk kanten hun radicale vleugels zich tegen het akkoord, waardoor Tsipras dat enkel via steun van de oppositie zou kunnen laten goedkeuren.

Er is ook een andere speler: links van Syriza -voor zover dat kan- staat de oude communistische partij KKE en die liet meteen gegrom horen over "de toegevingen van de regering". De KKE is er natuurlijk op gericht om de ultralinkse vleugel van Syriza binnen te halen als die zich moest afscheuren.

Wat valt er (niet) te pruimen?

De schuldeisers -EU, ECB en IMF- hadden bij Tsipras sterk aangedrongen op meer inkomsten door een verhoging van de btw-tarieven en door het verlengen van de pensioenleeftijd.

In de voorstellen die Athene maandagochtend heeft voorgelegd, staan die twee maatregelen inderdaad vervat. De btw op onder meer elektriciteit, voeding en geneesmiddelen wordt verhoogd en die producten worden dus duurder. Onze correspondent Bruno Tersago schatte het gevolg daarvan vanmiddag al in in Het Journaal: veel Grieken hebben het nu al moeilijk om de medicijnen of voedsel te kopen die ze nodig hebben.

Omgekeerd: het verlengen van de pensioenleeftijd van 65 naar 67 en het beknibbelen in de mogelijkheid om vervroegd met pensioen te gaan, is iets wat in Griekenland ook niet op groot enthousiasme onthaald zal worden.

De nieuwe frontlijn ligt dus opnieuw in het Griekse parlement, eerder dan aan de onderhandelingstafel. Ook op straat is er de voorbije dagen massaal betoogd, zowel door tegenstanders als door voorstanders van Europa.

Veel aanhangers van Tsipras en Syriza moeten er misschien rekening mee houden dat hun verkiezingsbeloften begin dit jaar onrealistisch waren.Tsipras was vorig weekend nog erg populair in de peilingen, maar dat kan snel veranderen. Het probleem is dat als de regering in Athene valt, er ook geen hervormingen komen en Griekenland dus wellicht ook bankroet gaat.