Griekse regering wil referendum over noodhulp

De Griekse premier Alexis Tsipras wil in zijn land een referendum organiseren over de verlenging van de noodhulp voor de EU, de ECB en het IMF. In een tv-toespraak kantte hij zich tegen de voorwaarden van de schuldeisers die volgens hem de situatie alleen nog maar erger zullen maken.

Het kan snel gaan voor de eurozone en Griekenland en dat moet ook, want volgende week dreigen er grote problemen als Athene een schuld van 1,6 miljard euro niet zou kunnen betalen aan het Internationaal Muntfonds (IMF).

Vandaag hebben de schuldeisers -de EU, de Europese Centrale Bank en het IMF- Griekenland dan een ultiem voorstel gedaan. Ze willen de noodhulp met vijf maanden verlengen tot een bedrag van 15,5 miljard euro, maar in ruil moet Griekenland dan echt wel werk maken van structurele hervormingen, zoals een aanpassing van het pensioenstelsel en een verhoging van de btw.

Vanavond heeft de Griekse regering dan een spoedvergadering gehouden. Na afloop viel premier Alexis Tsipras in een tv-toespraak hard uit naar het nieuwe voorstel van de EU, de ECB en het IMF.

Volgens Tsipras hebben die Griekenland een ultimatum gesteld en zouden die voorwaarden een ondraaglijke last leggen op zijn land, de arbeidsmarkt verder doen verslechteren en de belastingen verhogen. "Sommige partners zijn uit op de vernedering van een heel volk."

Daarom kondigde Tsipras een referendum over de verlengde noodhulp aan en dat moet plaatsvinden op zondag 5 juli, dus na de datum waarop Athene een schuld moet terugbetalen aan het IMF. Daarom zal Tsipras aan de EU, de ECB en het IMF een verlenging van de noodhulp met enkele dagen vragen. Hij kondigde aan dat hij "de wil van het volk zal respecteren". "Europa is ons gemeenschappelijk huis en Griekenland zal een onderdeel van Europa blijven", beloofde Tsipras nog.

Eerder op de dag was premier Tsipras ook al hard uitgevallen naar het plan van de EU, de ECB en het IMF. "Ik weiger om ultimatums en chantage aanvaarden. Dat zijn niet de waarden waarop de Europese Unie is gebouwd", aldus Tsipras. 

Zeggen de Grieken "neen"?

De Griekse regering staat onder zware druk van de eigen bevolking, waarvan een deel niet wil horen van verdere besparingen en een ander deel absoluut in de eurozone en de EU wil blijven. Bovendien rommelt het in de eigen achterban van premier Tsipras en binnen de coalitiepartijen.

Met het referendum schuift Tsipras de hete aardappel door naar de Griekse bevolking, maar wil hij ook zijn regering en zijn linkse partij Syriza redden. Het is vrijwel zeker dat de extreemlinkse vleugel van Syriza de voorwaarden voor de verlengde noodhulp niet zou goedkeuren, waardoor een scheuring dreigde.

Nu had ex-premier Antonis Samaras, de leider van de conservatieve oppositie, Tsipras aangeboden om een wisselmeerderheid in het parlement te leveren, maar daar waren ook voorwaarden aan verbonden. Zo wou Samaras een regering van nationale eenheid met zijn conservatieve Nea Demokratia dus.

Minister van Financiën Yanis Varoufakis zegt dat hij niet bereid is om het voorstel van de EU, de ECB en het IMF te aanvaarden. "De voorbije dagen en weken heeft de Griekse regering voortdurend toegevingen gedaan, maar elke keer we dat doen, verstrakken de instellingen (EU, ECB en IMF) hun houding", zegt Varoufakis. 

Het pokeren gaat dus nog even voort. Morgen komen de ministers van Financiën van de eurozone bijeen om tot een oplossing te komen. De deadline is maandagochtend voor het openen van de beurzen.