Juncker verbergt ontgoocheling niet: "Bescheiden inspanning"

"Dit is een bescheiden inspanning, als je bekijkt hoe groot het vluchtelingenprobleem in Europa wel is." Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker is niet echt gelukkig met het moeizaam bereikte akkoord over de opvang van vluchtelingen door Europa. Dat is voor elk land vrijblijvend, omdat er geen quota zijn opgelegd. De Italiaanse premier Matteo Renzi is woedend over het gebrek aan Europese ambitie.

"Vrijwillig of bindend, het gaat om mensen en de doelstelling blijft overeind", zo hield Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker eerst nog de schijn op tijdens de traditionele persconferentie na de top.

Juncker stak zijn misprijzen voor het besluitvormingsproces echter niet onder stoelen of banken. Hij had het over een bescheiden ambitie. "Als je ziet hoe groot het vluchtelingenprobleem is, dan is het eigenlijk een bescheiden inspanning om een perspectief te bieden aan 60.000 mensen. Dit bewijst dat de EU niet altijd de mooie principes kan waarmaken waar ze voor staat."

Juncker is altijd een groot voorstander geweest van een verdeelsleutel voor de lidstaten. Hij hield daar eind april nog een vurig pleidooi voor in het parlement in Straatsburg. Zijn aanbevelingen zijn uiteindelijk dus niet gevolgd, maar hij benadrukte dat hij zijn voorstel op dat vlak niet intrekt.

Boze Renzi houdt emotionele speech

Ook de Italiaanse premier Matteo Renzi, meer dan wie ook betrokken partij, stak zijn ontgoocheling niet onder stoelen of banken. "Als het in Europa enkel over geld gaat, dan is dit niet het Europa dat we in gedachten hadden in 1957 in Rome. (...) Als we niet eens een akkoord kunnen bereiken over 40.000 vluchtelingen verdienen we het niet om Europa genoemd te worden. Dit is het Europese gedachtegoed onwaardig. Solidariteit graag, of anders verkiezen we onze tijd," zou hij volgens een diplomaat gezegd hebben tijdens de gesloten debatten.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel bevestigde dat het een bijzonder intens debat was, en noemde de vluchtelingencrisis "de grootste uitdaging die ik op Europees vlak meemaak sinds ik bondskanselier ben."

Rutte ontgoocheld maar "situatie niet hopeloos"

Tegen eind juli moeten de ministers van Binnenlandse Zaken het plan verder uitwerken en aankondigen hoeveel mensen zij elk willen opvangen. Dan zal moeten blijken of dat "vrijwillige" aspect wel voldoende aanbod oplevert. De meeste Oost-Europese landen doen nu al weinig en van hen wordt niet veel verwacht. De hamvraag is wat er moet gebeuren als het aantal van 40.000 niet wordt gehaald.

De Nederlandse premier Mark Rutte is ontgoocheld, maar blijft toch optimistisch: "Op basis van wat ik hoor bij mijn collega's, ben ik daar niet hopeloos over. Het ziet er zelfs redelijk goed uit."