Eurogroep geeft Grieken tijd tot zondag

In Brussel is de top van de staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone afgelopen zonder akkoord. Griekenland krijgt tot zondag om met een volledig pakket voorstellen te komen. De Griekse overheid zou intussen een interim-oplossing gevraagd hebben om deze maand juli financieel te overleven in afwachting van een definitief akkoord.
Premier Michel heeft er niet veel vertrouwen in.

Na ontelbare "cruciale" momenten, lijken de onderhandelingen met Griekenland nu naar een climax te gaan. De Grieken krijgen tot donderdagochtend de tijd om een realistisch voorstel in te dienen. Op die manier zouden de schuldeisers de tijd hebben om het te bestuderen tegen het weekend. Zaterdag zal de eurogroep zich buigen over het voorstel.

Zondag volgt er dan een top met de staatshoofden en regeringsleiders van al de 28 landen van de Europese Unie, waar de Griekse voorstellen dan besproken kunnen worden. Dat kondigde de Italiaanse premier Matteo Renzi aan na afloop van de top in Brussel.

Renzi zei dat het in het belang is van Tsipras om met een redelijk voorstel voor de dag te komen, om financiële chaos in Griekenland af te wenden. Hij zei te denken dat "we uiteindelijk een akkoord zullen hebben".

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei dat ze tegen donderdag zeer gedetailleerde voorstellen verwacht.

Michel heeft geen vertrouwen

De top van komende zondag wordt "het moment van de waarheid" voor Griekenland. "Het is nu of nooit", zo verklaarde de Belgische premier Charles Michel na afloop van het crisisberaad over Griekenland.

Volgens Michel heeft de Griekse premier Tsipras beloofd dat hij uiterlijk donderdag precieze en concrete maatregelen zal voorleggen om de Griekse economie te hervormen en de begroting onder controle te houden. Het is dan aan de institutionele schuldeisers en de ministers van Financiën van de eurolanden om uit te maken of die voorstellen een basis vormen om onderhandelingen op te starten.

Michel is echter nog "niet zeker" dat het hervormingsplan donderdag ook daadwerkelijk op tafel zal liggen. Het zou volgens hem immers niet de eerste keer zijn dat de Griekse regering haar beloftes niet nakomt. "Het vertrouwen was beschadigd. En ik kan nog niet zeggen dat het vanavond hersteld is", zo zei hij.

Lage verwachtingen

De verwachtingen voor de eurotop van gisteren waren niet echt hoog gespannen, vooral omdat Griekenland op de vergadering van de ministers van Financiën van de eurozone eerder op de dag geen nieuwe voorstellen gedaan had, wat tot nogal wat irritatie had geleid.

Een woordvoerder van de Griekse regering zei dat premier Tsipras de andere Europese leiders zou vragen voor een interim-oplossing. Dat zou Griekenland moeten toelaten om deze maand financieel te overleven en de banken te heropenen. Om dat laatste mogelijk te maken, zou er tussen de twee en drie miljard euro nodig zijn.

Dat zou de EU-leiders en ministers dan de tijd geven om een definitief akkoord te bereiken over nieuwe noodhulp en hervormingen. Dat zou dan moeten voorkomen dat de Griekse economie in elkaar stort terwijl de politici uitwegen zoeken. Het is echter niet duidelijk hoe de Europese leiders daarop zullen reageren, want een interim-oplossing zal hoe dan ook opnieuw geld kosten.

Contouren van een oplossing?

Er komen stukken en brokken commentaar over mogelijke voorstellen om uit de Griekse crisis te geraken. Morgenochtend, ten laatste donderdag zou de Griekse regering voorstellen voor structurele hervormingen doen aan de eurogroep en tegelijk ook een vraag voor nieuwe steun van het Europese noodfonds ESM tot het einde van juli.

De schuldeisers (EU, ECB en IMF) zouden dan twee of drie dagen de tijd nemen om de geloofwaardigheid van die voorstellen te onderzoeken. Premier Tsipras zou dan een aantal punten van die voorstellen nog deze week door het parlement willen laten goedkeuren.

Beide voorstellen moeten dan nog deze week onder meer door het Duitse parlement worden goedgekeurd, waarna er zondag een nieuwe eurotop volgt.

Griekenland zou niet om een kwijtschelding van schulden vragen, maar wel om een verlenging daarvan in de tijd en tegen lagere intrestvoeten. De ECB zou echter wel de Griekse banken verbieden om nog staatsobligaties te kopen om hun solvabiliteit niet verder in gevaar te brengen en om de Griekse regering niet indirect te financieren.

Geduld van Europese leiders is op

Voor het begin van de vergadering had de Franse president François Hollande gezegd dat Griekenland nu "ernstige en geloofwaardige voorstellen" op tafel moet leggen om het land in de eurozone te houden.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel ziet nog altijd geen basis voor onderhandelingen voor nieuwe noodhulp van het ESM na het "neen" in het Griekse referendum van zondag. Het is nu wel een kwestie van dagen en niet van weken, zei ze nog.

De Nederlandse premier Mark Rutte betwijfelt of de Griekse regering nu met echte voorstellen zal komen, dan wel of de oude en afgewezen voorstellen van de voorbije weken opnieuw zullen opgewarmd worden. De Griekse regering neemt grote risico's met de belangen van haar bevolking, zei Rutte. Als er niet snel ernstige maatregelen komen, kunnen we de Grieken niet helpen, waarschuwde Rutte.

Ook het geduld van onze premier Charles Michel met de Grieken lijkt op te zijn. "Ik heb steeds meer moeite om de logica van premier Tsipras te begrijpen", zei hij vlak voor de top. Steeds meer Europese leiders hebben de indruk dat de Griekse regering geen akkoord wil of kan sluiten onder druk van de achterban. In dat verband was het referendum van zondag dan ook niet echt een vooruitgang.

De Griekse banken blijven overigens nog zeker de hele week dicht, wat op termijn ook niet houdbaar is. Tegelijk kan de Griekse economie op elk ogenblik imploderen en wordt er gevreesd voor een tekort aan medicijnen, voedsel en brandstof.

Betalingsagenda voor de volgende maand

Zoals u weet heeft Griekenland op 30 juni een betaling van 1,6 miljard euro aan het IMF niet kunnen uitvoeren en is het land dus in een staat van wanbetaling. Deze maand zijn er nog enkele betaaldagen:

  • op 10 juli moet er twee miljard aan private obligatiehouders terugbetaald worden; de ratingkantoren liggen op vinkenslag
  • op 13 juli moet de Griekse overheid de ambtenarenwedden betalen
  • op 20 juli moet een schuld van 3,4 miljard euro terugbetaald worden aan de ECB, dat is cruciaal, want bij wanbetaling zou het ECB de noodlijnen voor de Griekse banken moeten doorknippen