Doet Tsipras dan toch knieval voor Europa?

Net voor middernacht zijn er details bekend geraakt over het hervormingsplan dat de Griekse regering heeft doorgestuurd naar de eurogroep, de ECB en het IMF. Daaruit blijkt dat Athene nu blijkbaar toch grotendeels tegemoetkomt aan de eisen van de schuldeisers, die het maandenlang verworpen heeft.

Om middernacht moesten de Griekse voorstellen verstuurd zijn naar Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de eurogroep. In tegenstelling tot de vorige keren, gebeurde dat nu 2 uur "te vroeg".

Dijsselbloem heeft de teksten meteen doorgestuurd naar de experts van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Muntfonds. Die zullen nu de voorstellen onderzoeken en adviezen opstellen voor de eurogroep die zaterdag om 13 uur bijeenkomt.

Zondag zal dan een EU-top van staatshoofden en regeringsleiders de gordiaanse knoop moeten doorhakken, met andere woorden: al dan niet nieuwe hulp toestaan voor Griekenland om dat land te behoeden voor de totale economische ineenstorting en een exit uit de eurozone. Zondag komt ook de Europese Centrale Bank bijeen om zich te beraden over de steun voor de Griekse banken.

Athene lijkt te plooien

Alles hangt dus af van de goedkeuring van de Griekse hervormingsplannen door de schuldeisers (EU, ECB en IMF). Uit wat vannacht bekend geraakt is over de voorstellen, blijkt dat de Griekse regering nu echt wel grotendeels ingaat op de eisen van de EU, ECB en IMF, die het nochtans maandenlang afgewezen heeft en die vorige zondag nog verworpen zijn in een referendum.

Een weliswaar onvolledig overzicht bestaat vooral uit drie delen:

  • hogere belastingen en btw, afschaffing gunsttarieven
  • hervorming van het pensioenstelsel
  • economische liberalisering en privatisering

Belastingen en btw

  • zo wordt de btw voor restaurants opgetrokken tot 23% en die in hotels tot 13%; belangrijk voor toerisme
  • er komt een hogere belasting voor luxegoederen en voor advertenties op de televisie
  • de belasting voor bedrijven wordt opgetrokken en vooral die voor de rederijen, die gunsttarieven genoten
  • de inkomensbelasting wordt ook opgetrokken, met name een solidariteitsheffing

Pensioenen en sociale besparingen

  • het pensioenstelsel zou ingrijpend hervormd worden en dat nog eind dit jaar; vervroegd pensioen zou grotendeels verdwijnen. Concreet zou de pensioenleeftijd tot 2022 gradueel opgetrokken worden tot 67 jaar, of 62 jaar na een 40-jarige loopbaan.
  • sociale voordelen bij pensioenen voor ambtenaren zouden tegen eind volgend jaar afgeschaft worden
  • het systeem van collectieve arbeidsonderhandelingen wordt ook aangepast

Er komen dan toch privatiseringen

Meteen na het aan de macht komen begin dit jaar had de regering-Tsipras de procedures voor privatiseringen stopgezet.

  • nu wordt de procedure voor de privatisering van regionale luchthavens, de havens van Piraeus (Athene), Thessaloniki en Hellinikon opgestart met bindende data voor oktober 2015
  • ook de overblijvende aandelen van de staat in de telecomgroep OTE zullen van de hand gedaan worden

Besparingen en begrotingsdoeleinden

Naast hogere belastingen en btw en besparingen op pensioenen mikt de nieuwe begroting ook op het volgende:

  • Defensie zal tegen eind volgend jaar 300 miljoen euro moeten besparen; ook dat gaat in tegen eerdere beloften van de regering
  • Athene hoopt op een primair begrotingsoverschot (dus zonder aflossing van schulden) van 1% dit jaar en 2% volgend jaar
  • de Griekse regering vraagt wel een nieuw hulpplan van 35,5 miljard euro en dat tot einde 2018, dat is het derde hulpplan bovenop die van 2010 en 2012 voor een totaal van 240 miljard euro
  • Athene hoopt ook op een kwijtschelding van een deel van de schulden; die bedragen nu ongeveer 320 miljard euro

Van "ochi" naar "nai" in vijf dagen

Morgenavond wordt een deel van die voorstellen al voorgelegd aan het Griekse parlement. Slechts vijf dagen na het referendum van zondag, lijkt de Griekse regering een forse U-bocht gemaakt te hebben.

Het valt te bekijken hoe de achterban van premier Tsipras gaat reageren. Een groot deel van zijn ultralinkse partij Syriza zal niet opgetogen zijn en datzelfde geldt wellicht ook voor de rechts-populistische coalitiegenoot ANEL.

Wel heeft Tsipras de voorbije dagen nauw overlegd met de oppositiepartijen en wellicht rekent hij op een wisselmeerderheid als zijn meer extreme achterban het laat afweten. Het kan best wel een boeiend debat worden, want Tsipras was net verkozen met de belofte om tegen te houden wat hij nu zelf voorstelt.

Ook moeten die plannen inzake pensioenen, belastingen en liberalisering nog altijd uitgevoerd worden en de EU en het IMF -die niet veel vertrouwen meer hebben in Atheense beloften- zullen wellicht streng en nauwgezet toekijken hoe en of de Griekse overheid dit keer hun verplichtingen zal nakomen.

Hoe dan ook lijkt het touwtrekken van de voorbije maanden vooral een maat voor niets te zijn geweest, is er echt wel gevaarlijk met vuur gespeeld en is door die politieke heisa en onzekerheid de situatie voor de meeste Grieken nog verder verslechterd.