Paus vraagt Latijns-Amerika vergiffenis voor misdaden Kerk

Paus Franciscus heeft tijdens zijn reis door Zuid-Amerika zijn excuses aangeboden voor de misdaden die de Katholieke Kerk op dit continent door de eeuwen heen heeft begaan, tijdens de verovering van het continent in het algemeen en tegenover de autochtone bevolking in het bijzonder. De paus deed dat in Bolivia, in aanwezigheid van president Evo Morales, zelf van inheemse afkomst.

Paus Franciscus is een week lang op rondreis in Zuid-Amerika. Op dit moment bezoekt hij Bolivia. Eerder was hij al in Ecuador, later vertrekt hij naar Paraguay. Het is het tweede bezoek aan Latijns-Amerika van Franciscus, zelf een Argentijn.

De Katholieke Kerk boert nog altijd bijzonder goed op het continent. In vele landen is een grote meerderheid van de inwoners katholiek. Maar om die status te bereiken, is de Kerk letterlijk over lijken gegaan. Aan de verovering van het continent meer dan 500 jaar geleden, hoofdzakelijk in opdracht van de Spaanse katholieke koningen, het afslachten en verdrijven van de autochtone bevolking en de strijd om de verkregen macht te consolideren, hangt een dikke laag bloed.

Op een bijeenkomst van inheemse leiders in Bolivia, in aanwezigheid van de Boliviaanse president Evo Morales, vroeg paus Franciscus "nederig vergiffenis" voor de misdaden van de Kerk zelf en de misdaden tegen de inheemse volkeren tijdens de verovering van Amerika.

"Zware zonden"

Volgens Franciscus hebben Latijns-Amerikaanse kerkleiders in het verleden al toegegeven dat er "in naam van God zware zonden" zijn begaan tegen de inheemse bevolking van Amerika.

Een van Franciscus' voorgangers, Johannes Paulus II, had in 1992 tijdens een bezoek aan de Dominicaanse Republiek al een soortgelijke verontschuldiging laten horen, voor de "pijn en het lijden" van de inheemse bevolking tijdens de 500 jaar dat de Kerk aanwezig was op het continent. Franciscus ging nog een stapje verder door zich "met spijt" te verontschuldigen.

Tegelijk wees de paus op de vele priesters die zich in die tijd "met de kracht van het kruis verzetten tegen de logica van het zwaard". Velen verdedigden ook de inheemse bevolking, gaf hij aan. "Maar er waren ook zonden, en die waren talrijk."

Contrast

Volgens de woordvoerder van het Vaticaan heeft de paus zijn toespraak en zijn verontschuldigingen zelf geschreven. Hij noemde de verontschuldigingen een "zeer belangrijke verklaring".

De excuses van Franciscus steken schril af tegen de uitspraken van zijn voorganger Benedictus XVI tijdens een bezoek aan Brazilië in 2007. Hij maakte zich toen niet echt populair door de bekering door de Kerk te verdedigen en te verklaren dat de inheemse bevolking van Latijns-Amerika "in stilte verlangd" had om christenen te worden toen de Spanjaarden en Portugezen hun land innamen.

Hij voegde daar later wel aan toe dat de inheemse bevolking geleden had onder die bekering en onrechtvaardig was behandeld, maar hij verontschuldigde zich niet.