Reuzencultuur in Vlaanderen erkend als immaterieel erfgoed

De reuzencultuur in Vlaanderen is toegevoegd aan de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed. Dat laat minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) weten. Meer dan 70 reuzenverenigingen zien daarmee hun jarenlange inspanningen beloond. "We zijn heel blij", zegt Johan Vencken, de voorzitter van Reuzen in Vlaanderen vzw. "Onze vzw mag dan al het dossier ingediend hebben, het zijn toch vooral de vele reuzenvrijwilligers die deze erkenning mogelijk gemaakt hebben."

De inventaris is onderdeel van het interactief platform www.immaterieelerfgoed.be. De reuzencultuur verwijst naar het gebruik om met metershoge poppen optochten en evenementen op te luisteren en naar de technieken, betekenissen en rituelen die daarmee gepaard gaan.

"Reuzen zijn net als mensen", zegt minister Gatz. "Letterlijk: velen van hen staan officieel ingeschreven in het bevolkingsregister. De meeste reuzen zijn ook gedoopt en stappen wanneer de tijd rijp is in het huwelijksbootje met een andere gigant. Ze dansen volgens bepaalde patronen, hebben elk hun eigen lied en worden in leven gehouden door honderden enthousiaste vrijwilligers. Hoezeer de reuzencultuur in Vlaanderen leeft, zagen we enkele weken geleden nog in Antwerpen (foto onderaan), waar bijna één miljoen mensen de doortocht van de reuzen bijwoonde."

De eerste reuzen doken op in katholieke processies aan het einde van de 14e eeuw. Sindsdien evolueerden de reuzengebruiken mee met hun tijd, maar ze blijven verwijzen naar de historische wortels van de reuzencultuur.

"Diversiteit houdt reuzencultuur sterk"

De vzw Reuzen in Vlaanderen is een stevig netwerk van organisaties en mensen die de toekomst van de reuzencultuur verzekeren. De reuzenbeheerders moeten heel wat obstakels overwinnen bij het in leven houden van dit immaterieel erfgoed: nieuwe vrijwilligers vinden, de reuzen duurzaam bewaren en de betekenis van de traditie overbrengen naar het publiek. De reuzen van Mechelen (foto bovenaan), Dendermonde en Brussel staan sinds 2008 al in Unesco's internationale inventaris voor immateriaal erfgoed.

Er zijn in Vlaanderen naar schatting meer dan 800 reuzen, in allerlei maten en vormen. "Het is die diversiteit die we met deze erkenning in de kijker willen zetten", zegt Vencken. "Want het is net die verscheidenheid die onze reuzencultuur sterk houdt."

Jasper Jacobs