Een reconstructie van de moord op Griekenland - Dimitris Verdelis

Het akkoord dat eergisteren werd getekend door Tsipras en Merkel is niets minder dan een collectief Europees falen. Het loont de moeite om achterom te kijken en na te gaan hoe het akkoord tot stand is gekomen. Dan stel je vast hoe Europa en vooral Duitsland Athene geen kans heeft gegeven om het anders aan te pakken.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Pre-referendum

Het laatste voorstel dat Commissievoorzitter Juncker op tafel legt voor Tsipras het referendum afroept, wordt categoriek geweigerd door de Griekse onderhandelaars (ook door Tsakalatos, toen nog geen minister van Financiën). Het zou geen zicht bieden op een schuldherschikking. Evenmin staan er sociale correcties in verwerkt.

Ondertussen besluit Draghi dat de ECB de kraan naar de Griekse banken moet sluiten. Officieel omdat de ECB geen politiek orgaan is. De ECB heeft de laatste jaren geen enkel probleem gehad om dergelijke beslissingen zelf te evalueren. In de week naar aanloop van het referendum worden 11 miljoen Grieken zonder cash gezet. Noem me gek, maar als een ganse bevolking moedwillig angst wordt aangejaagd voor ze haar stem mag uitbrengen, noem ik dat een politieke beslissing. Een ethisch betwistbare politieke beslissing.

Twee dagen voor het referendum ontdekt het IMF dat er wel degelijk een econoom op hun loonlijst staat. Een van de aanleidingen voor het uitroepen van een referendum was de afwezigheid van een tegenprestatie van de schuldeisers. Het plan-Juncker in combinatie met een schuldherschikking hadden de Griekse onderhandelaars direct aanvaard. Maar neen, godbetert twee dagen voor het referendum publiceert het IMF een analyse die de Grieken gelijk geeft. Zonder schuldherschikking zal de Griekse kwestie niet opgelost worden. Integendeel.

Post-referendum

Ondanks het mes op de keel, de capital controls, stemmen de Grieken duidelijk "OCHI". De Griekse regering werkt een voorstel van 17 pagina's uit met medewerking van Europese en Franse technocraten. Het plan-Juncker wordt grosso modo gekopieerd, met twee belangrijke verschillen.

  • In de eerste plaats zijn er sociale correcties voor maatregelen als verlagingen van de pensioenen en het afschaffen van belastingvoordelen voor de eilanden.
  • Daarnaast wordt (met dank aan de aha-erlebnis van het IMF) ook een schuldherschikking op tafel gegooid. Fraude, het efficiënt innen van belastingen en het cliëntelisme worden aangepakt.

 

Van Overtveldt, Juncker, Dijsselbloem, Hollande, Renzi, Tusk... noemden het allemaal een stap in de goede richting en een teken dat de regering-Tsipras oprechte veranderingen wil brengen. Tsipras heeft bovendien de gelegenheid aangegrepen om nog eens duidelijk te maken dat hij niet aanstuurt op een Grexit. Hij noemt de uitslag van het referendum een overwinning voor Europa en een overwinning voor de democratie. Op de nota's van Tsakalotos bij zijn allereerste eurogroep, lezen we dat de Grieken zeker niet triomfalistisch mogen zijn.

Pre-eurotop

Bij aankomst op de eurotop verklaart de Franse president Fraçois Hollande dat hij er alles aan zal doen om een Grexit te voorkomen. Renzi had al in de media verklaard dat hij Merkel eens zou zeggen dat het verder vernederen van de Grieken moet stoppen.

Dijsselbloem bevestigt dat 90 procent van het werk af is. De rest heeft de eurogroep zaterdag en zondag reeds uitgeklaard. Er resten slechts enkele "details" die de regeringsleiders maar zouden moeten oplossen.

Post-eurotop

We weten nu om welke details het gaat. De 10 procent waar Dijsselbloem het over heeft, omvat:

  • Een fonds met Griekse staatsbezittingen (vliegtuigen, havens, vliegvelden, banken, infrastructuur,...) met een door het IMF geschatte waarde van 50 miljard euro (vér onder de reële waarde). Deze moeten geprivatiseerd worden om op termijn schulden af te betalen en banken te herkapitaliseren. De laatste keer dat dit zo massaal gebeurde, was in... jawel: Duitsland. Na de Duitse eenmaking wordt het gros van de Oost-Duitse bezittingen verkocht aan spotprijzen.
    U weet ook waaraan het succes van West-Duitsland, het Wirtschaftswunder, in grote mate te danken was. Inderdaad, een grote schuldkwijtschelding zet de Duitse economie op rails om een van de grootste industriële spelers ter wereld te worden. Dit zou het ideologische beginsel van de Europese Unie en de huidige trans-Atlantische relaties inluiden.
    Deze bezittingen genereerden tot op heden inkomsten voor de Griekse schatkist. Bij verkoop wordt er direct aan de schuldeisers betaald, en ontvangt de Griekse regering nog maar eens minder. Bovendien zal er door de hoogdringendheid en de lage schatting van het IMF vele malen onder de prijs verkocht moeten worden.
  • Het installeren van een nieuwe trojka die het opgelegde beleid moet controleren.
  • De sociale correcties die de Griekse regering had opgenomen, worden terug van de tafel geveegd.

 

Na 5 jaar van enkel besparingen (zonder succes) hebben de schuldeisers besloten om hetzelfde beleid niet alleen voort te zetten, maar verder uit te breiden. De Griek zal nóg meer moeten betalen met nóg minder inkomsten. Dit pakket zal Griekenland in een nieuwe recessie storten.

Het nieuwe Europa

Gisteren is het pijnlijk duidelijk geworden dat Europa gelijk staat aan Frau Merkel. Griekenland heeft drie grote Europese schuldeisers. Italië, Frankrijk en Duitsland houden het gros van die schuld. Het zijn dan ook de 3 grootste economieën van de eurozone. Toch hebben zowel Renzi als Hollande moeten toestaan dat maatregelen die ze zelf reeds bekritiseerd hebben, tóch opgelegd moeten worden.

Merkel heeft het niet alleen van Tsipras gehaald. Gisteren heeft de Duitse bondskanselier alle andere schuldeisers en Europese partners opzijgeschoven. Wie hoopte op een verhoging van de koopkracht, kwam bedrogen uit. Wie hoopte op een aanpak van de humanitaire crisis in Griekenland, kwam bedrogen uit. Wie hoopte op een Europa waar elke staat evenveel gewicht in de schaal kan leggen, kwam bedrogen uit. Er is maar 1 oplossing voor het Griekse probleem op korte termijn: meer koopkracht. Merkel eist minder koopkracht.

Europa is meer dan ooit een economische unie waar geen plaats is voor politieke en economische diversiteit. Waar de wil van de sterkste wet is. Frau Merkel heeft er alles aan gedaan om Tsipras niet alleen op de knieën te krijgen, maar om Syriza ook nog eens te breken. Ze is goed op weg.

Niet zonder averij

Syriza kan niet zonder averij uit deze stemming komen. Woensdag zal de oppositie mee moeten stemmen en zou het kunnen dat Tsipras zijn meest linkse ministers moet vervangen (misschien vandaag nog). Zo niet, kan de regering vallen en gaan we in de richting van een regering van nationale eenheid of van technocraten, waar Tsipras past voor de leiding.

De angst van de Grieken heeft uiteindelijk overwonnen. De sluiting van de banken heeft de schuldeisers carte blanche gegeven. Dit verklaart allicht waarom het merendeel van de OCHI-stemmers het Tsipras zelfs niet kwalijk nemen, al moet hij het nog wel aan zijn eigen partij en regeringspartner voorleggen. Een gemiste kans die er nooit een geweest is.

(De auteur is student Taal- en Letterkunde, vertaler en copywriter én heeft Griekse roots, maar dat had u al begrepen.)

 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.