Zak in bagageruim beschermt vliegtuig tegen bom

Op een Engels vliegveld zijn vandaag met succes tests gedaan met de FlyBag, een speciale zak waarin de bagage in een vliegtuig geplaatst wordt. In de bagage werd een bom tot ontploffing gebracht, en de zak kon de gevolgen daarvan absorberen zodat het vliegtuig intact bleef.
De FlyBag beperkte de effecten van een explosie (foto: via Twitter @davidshukmanbbc).

Op Cotswolds Airport in Gloucestershire werden tests uitgevoerd met oude vliegtuigen. In een oude Airbus 320 werd een FlyBag geïnstalleerd en gevuld met bagage. In een van de rugzakken in de zak werd een bom tot ontploffing gebracht, en het bleek dat het vliegtuig ongehavend was. De bagage in de zak was verbrand en beschadigd, maar de zak zelf bleef intact en bleek de effecten volledig op te vangen. 

In een ander vliegtuig werd een zelfde bom tot ontploffing gebracht, en die sloeg een gapend gat in de romp.

"We zijn opgetogen over de manier waarop de testen verlopen zijn", zei doctor Andy Tyas, een specialist in explosieven en de directeur van Blastech, de spinoff van Sheffield University die een grote rol in het project heeft gespeeld. "We hebben de FlyBag eerder getest in ons laboratorium in Buxton, maar enkel in open lucht."

"We wisten dat de zak uitzette, en de vraag was, in welke mate vormt die uitzetting een probleem voor het frame van het toestel? Wordt de zak zelf de verwoestende overbrenger van energie? En we hebben gezien dat dat niet het geval is", zei hij aan de BBC.

Zonder een FlyBag sloeg de bom een gapend gat in de romp (foto via Twitter, @davidshukmanbbc).

Vier lagen

De zak bestaat uit vier verschillende lagen materiaal en is slechts 1,3 millimeter dik. Een van de lagen is kevlar, dat ook gebruikt wordt in kogelvrije vesten, en er wordt ook een speciale coating gebruikt, een zogenoemde "Shear Thickening Fluid". Die coating reageert op een impact door meer viskeus te worden, dikker en stroperiger, en is ontwikkeld door een spinoff van de University of Sheffield.

De zak weegt weinig maar is toch sterk en flexibel genoeg om de effecten van een ontploffing op te vangen. Die effecten zijn vierledig: er is de schokgolf die veroorzaakt wordt door de hoge druk van de ontploffing, die zich tegen meer dan 30.000 km/u kan verplaatsen, de vuurbal van gloeiende gassen doet de temperatuur stijgen tot zo'n 3.000 graden, de vrijkomende gassen vullen heel de ruimte en zetten die onder een hoge druk, en de harde delen van de bagage, de wielen en ritssluitingen van koffers bijvoorbeeld, worden als het ware granaatscherven die in het rond vliegen. 

Momenteel bestaan er al systemen om de bagageruimte van een vliegtuig te beschermen tegen een ontploffing, maar die bestaan vooral uit versterkt metaal en worden door veel luchtvaartmaatschappijen als te zwaar en te duur gezien.

De FlyBag wordt in de bagageruimte gehangen (foto: University of Sheffield).

Verschillende types

Het FlyBag-project wordt gefinancierd door de Europese Commissie en is een samenwerking tussen verschillende instituten en bedrijven.

Nu de tests positief zijn uitgevallen, wil men verschillende types van FlyBags ontwerpen. Een eerste type is bedoeld voor de bagageruimte van narrow-body vliegtuigen, toestellen met een gangpad en twee rijen stoelen van twee of drie stoelen. Voor dat type is er al belangstelling van de Italiaanse maatschappij Meridiana. 

Een tweede type is bedoeld voor de bagageruimte van widebody-toestellen,vliegtuigen met twee gangpaden en een rij stoelen in het midden. Een derde type is een veel kleinere FlyBag, die bedoeld is om in de cabine te houden voor het geval er een passagier gevonden wordt met een bom.