Einde Japans pacifisme "zal tot oorlog leiden"

Op de herdenking van de atoombom op Nagasaki, vandaag precies 70 jaar geleden, hebben critici zwaar uitgehaald naar de plannen van de Japanse premier Shinzo Abe. Die ijvert er al een hele tijd voor om zijn manschappen meer slagkracht te geven. "Dit gaat regelrecht in tegen de wensen van de overlevers van Nagasaki en Hiroshima en zal tot oorlog leiden", betreurde een Nagasaki-overlever.

Sumiteru Taniguchi was zestien jaar oud toen de Amerikanen de atoombom "Fat Man" dropten op zijn stad Nagasaki. Hij overleefde, meer dan 70.000 anderen kwamen om.

Op de herdenking van de 70e verjaardag, nam hij het woord en beschreef hij in detail wat hij op 9 augustus 1945 heeft gevoeld en gezien. Hij richtte zich vervolgens indirect tot premier Abe Shinzo, die eveneens de herdenking bijwoonde.

Einde pacifistische grondwet?

Shinzo wil al een hele tijd zijn leger meer slagkracht geven. Na de Tweede Wereldoorlog werd in de grondwet echter -onder Amerikaanse druk- een artikel opgenomen dat oorlogsvoering verbiedt. Officieel heeft het land dan ook een "zelfverdedigingsmacht" in plaats van een "leger". Die troepen worden echter gevormd door 230.000 manschappen en zijn voorzien van de meest moderne wapens.

Vorig jaar liet de premier al een herinterpretatie van het bewuste grondwetsartikel goedkeuren en vorige maand is Abe erin geslaagd om wetsvoorstellen te laten goedkeuren die het voor het Japanse leger mogelijk moeten maken om ook in het buitenland slag te leveren. De wetsvoorstellen moeten nog door het hogerhuis passeren, maar het is weinig waarschijnlijk dat ze daar nog worden tegengehouden.

"Nagasaki-overlevers kunnen dit niet accepteren"

Het wijzigen van de pacifistische grondwet zal volgens overlever Taniguchi tot oorlog leiden. "We kunnen dit niet accepteren", aldus de man die "in de naam van alle overlevers van Hiroshima en Nagasaki" spreekt. "Dit zal tot oorlog leiden."

Ook de burgemeester van Nagasaki, Tomihisa Taue, schaarde zich achter Taniguchi. "Ik maan de Japanse regering aan om te luisteren naar deze ongerustheid."

Ban Ki-Moon herhaalde dan weer bij monde van een woordvoerder de roep om alle kernwapens te vernietigen. "Er mogen geen Nagasaki's of Hiroshima's volgen."

"Collectieve zelfverdediging"

Premier Shinzo Abe wil dat zijn troepen aan "collectieve zelfverdediging" mogen doen en krijgt daarbij de steun van de VS. Concreet betekent die doctrine dat de Japanse troepen mogen aanvallen wanneer bondgenoten worden aangevallen en er ook een kritieke bedreiging is voor Japan. Zo zouden Japanse legerschepen ook acties moeten kunnen ondernemen in buitenlandse wateren, bijvoorbeeld het beschermen van een olietanker in het Midden-Oosten. Tokio zou daarnaast ook een verkenningsvliegtuig boven de Zuid-Chinese Zee kunnen laten vliegen om Chinese activiteiten te monitoren.