Frankrijk en Groot-Brittannië in het offensief

23 tot 30-09-1915: het Franse en Britse leger gaan in het offensief in Champagne en Artesië, zonder veel resultaat en de verliezen zijn groot.

Aan het Westelijk Front zijn de Geallieerden op twee plaatsen tegelijk een zwaar offensief begonnen. Daarmee komt er een einde aan de relatieve kalmte van de laatste maanden.

Voor de derde keer sinds het front bijna een jaar geleden tot stilstand kwam, vindt er een offensief in Artesië plaats. Zowel Fransen als Britten doen eraan mee. Daarnaast is er de Franse aanval in Champagne, de tweede al dit jaar.

Ergens in de Champgne wachten Franse reserve-troepen in de loopgraven op het teken dat ze in de aanval moeten gaan (Le Miroir, 31-10-1915). Beginfoto, Franse soldaten die zich bij de aanval in de Champagne verdienstelijk hebben gemaakt, krijgen in de loopgraaf een ereteken (Le Miroir, 31-10-1915).

Vorige offensieven hadden weinig of geen succes. De Franse opperbevelhebber Joffre wil opnieuw proberen een einde te maken aan het immobilisme aan het Westelijke Front. Dat immobilisme past helemaal niet in zijn visie op oorlog voeren.

De Franse opperbevelhebber Joffre in overleg met zijn Britse collega French (L'Illustration, 5-06-1915).

Er zijn nog andere redenen om nu in de aanval te gaan. Het offensief kan een verlichting betekenen voor de Russische bondgenoot, die in moeilijkheden verkeert. De Duitsers hebben de voorbije maanden steeds meer troepen aan het Oostfront ingezet en zouden die nu kunnen terugroepen.

Bovendien zou een Geallieerde overwinning van pas komen om enkele neutrale landen aan de kant van de Entente te doen scharen, vooral op de Balkan.

Generaal Joffre kan hiermee ook zijn eigen geloofwaardigheid vergroten. In Frankrijk neemt de kritiek op de opperbevelhebber toe.

Door de Franse artillerie verwoeste Duitse verbindingsloopgraaf ( L'Illustration, oktober 1915).

In Champagne ......

Eén grote aanval vindt plaats in een 25 km brede sector bij Aubérive, ten oosten van Reims. Twee Franse legers, samen 450.000 man, zijn ingezet, meer dan het dubbele van de Duitse troepensterkte in die sector.

De aanval vond plaats na drie dagen artilleriebeschietingen. In de ochtend regende het echter hevig en de Duitsers hadden zich op de aanval voorbereid.

Hoe de Fransen in de Champagne grote aantallen Duitsers krijgsgevangen namen.

Toch wisten de Franse infanteristen de Duitse linies op meerdere plaatsen te doorbreken. Daarbij maakten ze in één klap 14.000 krijgsgevangenen, maar leden zelf grote verliezen.

De Duitsers houden stand achter een reservestelling. Ongeschonden prikkeldraadversperringen houden een verdere opmars tegen.

Ergens in de Champagne wachten gewonde Duitse soldaten langs de weg tot een ambulance hen komt ophalen (Le Miroir, 16-1-1916).
De Franse terreinwinst bij het offensief in de Champagne, nergens meer dan 3 kilometer (uit Parrot, Children's Story of the War, dl 4).

en in Artesië

Een Frans leger heeft de aanval ingezet ten noorden van Arras. Opnieuw wil men de heuvelrug van Vimy veroveren, een echte natuurlijke verdedigingslijn, die in Duitse handen is.

Ondanks de regen wisten de Fransen het stadje Souchez te veroveren. Daardoor drongen ze door tot in de heuvels zelf, waar nu fel gevochten wordt. Dit alles ten koste van zware verliezen.

De Franse terreinwinst in de Artois (Le Miroir, 10-10-1915).

Ten noorden van Vimy heeft een Brits leger een aanval ingezet bij Loos, in het mijngebied van Lens. Vlak voor de aanval werd 140 ton chloorgas gelost in richting van de Duitse linies. Het is voor het eerst dat de Britten gebruikmaken van gifgas.

Tekening van de Britse aanval op Loos, door de dubbele mijntoren is het stadje zeer herkenbaar

Een Duitse vesting te midden van de kolenmijnen, de Hohenzollern-Redoute, werd veroverd. Maar elders werden de Britten al na een dag teruggedreven.

Ook hier zijn de verliezen verschrikkelijk. De Britse aanvallers zouden de eerste paar dagen 20.000 man hebben verloren. Zelfs twee generaals zijn gesneuveld.

Britse troepen met gasmaskers vallen aan bij Loos, Duitse tekening overgenomen door The Illustrated War News (27-10-1915).
Beroemde episode uit de Slag bij Loos: piper Daniel Laidlaw, van The King's Own Scottish Borderers,  moedigt, op gevaar van zijn eigen leven, zijn makkers aan om de aanval in te zetten. Laidlaw kreeg hiervoor de hoogste Britse militaire onderscheiding, het Victoria Cross (Parrot, Children's Story of the War, dl 4).
Schets van verschillende types Duitse verdedigingswerken in The Illustrated War News, 29-9-1915. Britten en Fransen waren zwaar onder de indruk van de kwaliteit en het vernuft van de Duitse verdedigingslinies die ze in handen kregen.

Griekenland onder druk

De Bulgaarse koning Ferdinand heeft laten weten dat de mobilisatie van zijn leger niet tegen Griekenland gericht is.

Meteen na de aankondiging van de Bulgaarse mobilisatie zijn de Grieken begonnen hun strijdkrachten preventief te mobiliseren.

Roemenië heeft van zijn kant laten weten niet te mobiliseren, ondanks de gespannen relatie met Bulgarije.

Koning Ferdinand van Roemenië, naast zijn Bulgaarse collega en naamgenoot, aarzelt of hij op de Duitse oorlogstrein zal stappen, misschien is het wel zijn laatste kans (Lustige Blätter, 1915, p435).

Frankrijk en Groot-Brittannië voeren intussen de drup op Athene op. Ze zouden troepen willen sturen naar Noord-Griekenland om Servië ter hulp te komen en hun positie aan de Dardanellen te verstevigen.

Servië zou dan weer bereid zijn bepaalde grensgebieden in Macedonië aan Griekenland te geven, in ruil voor een Griekse interventie. Er bestaat een verdrag dat Griekenland verplicht Servië te steunen als het door Bulgarije wordt aangevallen, maar lang niet alle Grieken willen zich in de oorlog werpen.

Griekse reservisten worden uit hun dorp op het eiland Lemnos uitgeleide gedaan (Le Miroir, 31-10-1915).

Een en ander leidt opnieuw tot spanningen tussen de Griekse koning Constantijn en zijn eerste minister Eleutherios Venizelos. Venizelos, die sinds vorige maand opnieuw aan het bewind is, kiest duidelijk de kant van de Geallieerden, terwijl Constantijn, een schoonbroer van de Duitse keizer, zijn land neutraal wil houden.

Koning Constantijn, op het balkon, waarschuwt Venizelos dat Griekenland geen slavin is maar een vrije vrouw, die hij niet zomaar aan de Brit John Bull kan verkopen (Lustige Blätter, 1915, p 677).

Italiaans pantserschip ontploft

In de haven van Brindisi, in Zuid-Italië, is een pantserschip van de Italiaanse marine ontploft.

De "Benedetto Brin" is volledig verwoest. Meer dan de helft van de bemanning, 454 mensen, zijn omgekomen. Bij de slachtoffers is een admiraal van de Italiaanse marine.

De ontploffing van de Benedetto Brin. Tekening uit La Tribuna Illustrata, nr 41, 1915.

Volgens sommige bronnen is de ontploffing het gevolg van Oostenrijkse sabotage. Maar anderen spreken dat tegen en zeggen dat een ongeluk in de machinekamer de oorzaak is.

Matrozen van de Franse marine gaan aan boord van de "Benedetto Brin" om hulp te bieden aan de overlevenden

Opnieuw twee mannen gefusilleerd in bezet België