Orhan Pamuk: "Turkije is land in oorlog geworden"

De Turkse schrijver en Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk kijkt vanuit het buitenland toe op de gebeurtenissen in zijn vaderland. "Het is een land in oorlog geworden, zowel met IS als met de PKK", zegt hij in de Italiaanse krant La Repubblica. Hij uit scherpe kritiek op president Erdogan. "Vandaag doorziet de hele natie zijn berekening."

Orhan Pamuk verblijft in New York, waar hij les geeft aan de Columbia-universiteit van New York. Vrienden uit zijn vaderland brachten hem op de hoogte van de aanslag. "Hartverscheurend", was zijn eerste reactie. "Alle liberale, democratische, seculiere Turken staan aan de kant van de Koerden, want dat is een volk dat vrede wil."

Het vredesproces met de Koerden was nochtans veelbelovend gestart, zegt Pamuk. Maar na de verkiezingsnederlaag van Erdogan in juni, waarbij zijn conservatieve AKP-partij de meerderheid verloor, is het klimaat omgeslagen. “Erdogan was woedend omdat hij zijn project van een presidentiële republiek niet kon doorvoeren. (…) Omdat de zaken niet liepen zoals ze het wilden, hebben de regering en het leger beslist om te herbeginnen met de oorlog tegen de Koerdische beweging.”

“Vandaag doorziet de hele natie de berekening van Erdogan”, meent Pamuk. “Eerst wilde hij geen deel uitmaken van de internationale coalitie tegen IS, daarna is hij ingegaan op wat de Amerikanen hem vroegen. Maar tegelijk met IS-doelwitten, heeft hij ook de Koerden gebombardeerd”. Turkije is in shock, zegt de schrijver. “Van een land in vrede is het plots een land in oorlog geworden, zowel met IS als met de PKK.”

Pamuk hoopt dat de komende verkiezingen van 1 november alsnog een coalitie zullen opleveren, maar hij is bezorgd omdat de toestand nu helemaal gepolariseerd is. “Erdogan wil de macht niet delen. Meer nog, hij wil heel Turkije controleren.”

Orhan Pamuk is een van de grootste Turkse schrijvers. In 2006 werd hij bekroond met de Nobelprijs voor Literatuur. Zijn bekendste boeken zijn "Sneeuw" en "Istanbul: herinneringen en de stad".

Wegens zijn uitspraken over de Armeense genocide en de conflicten met de Koerden werd hij in 2005 officieel aangeklaagd omdat hij de Turkse identiteit zou hebben beledigd. De aanklacht werd uiteindelijk geseponeerd.