Doktersbriefjes worden elektronisch tegen 2018

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) wil de witte en groene briefjes die u meekrijgt bij de dokter afschaffen en vervangen door een elektronische versie. De minister heeft aangekondigd dat de briefjes tegen 2018 de papiermand in kunnen en de terugbetaling helemaal gedigitaliseerd zal zijn. Alleen wie er dan nog uitdrukkelijk om vraagt, zal nog een doktersbriefje met hanenpoten krijgen.

“Het wordt mogelijk om op een veilige manier de rekening van de dokter rechtstreeks naar het ziekenfonds te sturen zodat de patiënt rechtstreeks terugbetaald wordt op zijn bankrekening”. Dat kondigde minister De Block aan in “De ochtend” op Radio 1. “We gaan proberen de paperassen weg te werken in de dokterspraktijk en de apotheek.” Want naast het briefje dat een patiënt naar het ziekenfonds moet sturen, zullen ook voorschriften rechtstreeks van de dokter naar de apotheker van de patiënt gestuurd worden, zodat de medicijnen daar kunnen worden afgehaald.

Er wordt nu nog druk gewerkt aan de computersystemen die dit alles mogelijk moeten maken, maar tegen 2018 moet de overgang een feit zijn. Een jaar eerder moet ook het elektronische arbeidsongeschiktheidsattest het papieren doktersbriefje vervangen. Later worden ook de blauwe getuigschriften van specialisten elektronisch. 

Tijd en moeite

Minister De Block zegt dat ze zich bewust is dat de overschakeling in het begin tijd en moeite zal kosten. “Maar die inspanningen zullen lonen: de administratielast voor zorgverleners zal verminderen, waardoor zij meer tijd kunnen besteden aan hun patiënten. En ook patiënten en ziekenfondsen zullen minder papierwerk hebben.”

Dokters hebben onlangs nog een bijkomende inspanning moeten doen, want sinds 1 oktober is de zogenoemde derde-betalersregeling ingegaan voor patiënten met financiële problemen. Als zij naar de dokter gaan, hoeven ze alleen nog het remgeld te betalen. De arts moet zelf elektronisch bij de ziekenfondsen aankloppen om zijn geld te krijgen.

Deze laatste regeling is er dus nog maar voor een beperkt gedeelte van de bevolking, een vijfde zei De Block vanochtend op de radio. Uitbreiding naar de rest van de bevolking is nog niet voor morgen, want volgens het regeerakkoord moet het systeem eerst grondig geëvalueerd worden en bijgestuurd waar nodig.

Bij de invoering van de derde-betalersregeling bleek er ook een probleem te zijn met de software. Zal die in 2018 wel klaar zijn om de briefjes te vervangen? Uit de recente problemen zijn de nodige lessen getrokken, verzekert De Block: “In tegenstelling tot bij de introductie van de derde-betalersregeling worden de softwarebedrijven er nu meteen bij betrokken en niet pas als de wetgeving rond is.”

Elektronisch patiëntendossier

Het digitaliseren van de briefjes maakt deel uit van een groter plan van e-gezondheid. Zo zullen patiënten vanaf 1 januari 2018 ook hun “personal health record”, persoonlijk gezondheidsdossier dus, online kunnen inkijken. Om de veiligheid te garanderen zal dit enkel via gevalideerde apps kunnen. Die veiligheid is namelijk primair bij het veralgemeend gebruik van een elektronisch patiëntendossier. In Nederland is daar de afgelopen jaren ook al heel wat over te doen geweest. Want kan zo’n systeem niet gehackt worden? En hoe kan misbruik door zorgverleners voorkomen worden?

Om zo’n elektronisch dossier bij te houden in een grote databank, er informatie aan toe te voegen en te laten delen tussen zorgverstrekkers, moeten patiënten sowieso uitdrukkelijk hun toestemming geven. Op dit moment hebben 1,7 miljoen mensen dat gedaan. Met 11 miljoen Belgen is er dus nog een hele weg af te leggen, maar minister De Block ziet dat steeds meer mensen hun toestemming geven. “De bedoeling is om tegen 2018 onze hele bevolking zo’n toestemming te laten geven.” Dat kan op dit moment bij de arts, in het ziekenhuis of via een website.

Toetreden tot het systeem wordt evenwel niet verplicht. “Het is vrijblijvend, maar de patiënten vragen het, omdat zij er de voordelen van inzien”, maakt De Block zich sterk, "omdat de medische informatie op deze manier altijd voorhanden is, waar je ook in België bent." De Block wijst ook op de voordelen voor de zorgverleners: “Ik geef toe dat er eerst een inhaaloefening nodig is, om de gegevens in te voeren, maar daarna gaat het echt veel eenvoudiger, zijn er minder paperassen en is er minder tijd nodig om de administratie te doen.”

Huisartsen tevreden

"Ook artsenvereniging Domus Medica ziet de voordelen van het elektronisch circuit voor dokters", zegt dokter Maaike Van Overloop. "Ook achteraf, om de facturatie in de boekhouding in te brengen."

Artsenvereniging BVAS, dat ook specialisten vertegenwoordigt, is voorstander van de afschaffing van het papieren doktersbriefje als de software dat aankan. Ze vraagt wel een uitzondering voor oudere artsen die nog niet werken met het elektronische medisch dossier. "Anders gaat de ervaring van die mensen voor het publiek verloren", vreest dokter Marc Moens van BVAS.