Het masochisme van Michel - Carl Devos

Het Kamerdebat van gisteren, waarvan de afloop uiteraard bekend is, volgde begane paden. Er tekenden zich in deze perceptieslag enkele voorspelbare verhaallijnen af. Maar als de meerderheid soms een beetje in de problemen kwam, dan had ze dat helemaal aan zichzelf te danken. De politieke situatie mag dan wel genormaliseerd zijn, gisteren bleek ook dat er nog altijd iets scheefzit in Michel I.
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Carl Devos doceert politieke wetenschappen aan de universiteit van Gent.

Zoals steeds zijn er van die opgeblazen pittoreske feitjes: N-VA ging niet mee in het spelletje van Onkelinx en applaudisseerde niet voor haar/de Rode Duivels. Nounou. Veel erger en zelfs zeer beschamend was de manifeste onkunde van de minister van Pensioenen: Bacquelaine wist niet dat de spilindex in juni al overschreden is (voor pensioenen, uitkeringstrekkers en ambtenaren). De spoeling in MR-excellenties was blijkbaar dun. Maar het was een andere MR’er die voor de meest problemen zorgde.

Meest sociaal

Het dovemansgesprek in de perceptiestrijd – jobs jobs jobs vs. taksen taksen taksen – kent geen duidelijke winnaar. De cijferdans schept enkel verwarring. Deze regering wil met een taxshift massaal inzetten op werk, in ruil moeten daarvoor allerlei taksen omhoog en uitgaven omlaag. De meerderheid kijkt naar dat eerste, de oppositie naar dat tweede. Of de operatie zal slagen, en de baten dus groter zullen zijn dan de lasten, blijkt pas over enkele jaren en is ook individueel heel verschillend. Ondertussen wordt via dit debat gestreden om de titel ‘meest sociaal’. Dan worden daar de indexspong, welvaartsenveloppe en nog van alles bijgesleurd. Maar het was de premier zelf die in die wedstrijd zijn hand overspeelde. Hij is goed in moeilijke akkoorden, een tegensprekelijk debat en charmante bezoekjes, maar zijn communicatiestrategie is niet altijd een succes.

Het debat gisteren ging vaak over de inspanningen van Michel I om kapitaal te belasten. Nochtans is op straat de grootste druk daarvoor verdwenen en CD&V heeft nu ook bij monde van Kris Peeters haar kar gekeerd. Toch was dat thema gisteren prominent. De aanleiding is één zinnetje uit de lange, ongeïnspireerde toespraak van de premier: “Nog nooit heeft een regering zoveel gebruik gemaakt van het inkomen uit kapitaal om een belastingvermindering op arbeid te financieren.” Een boude uitspraak van de regeringsleider die zijn ploeg graag in de geschiedenis ziet staan. En CD&V graag benadrukt. Het is niet moeilijk te bedenken waarom de premier zo’n uitspraak doet. Ook hij moet in Franstalig België, en hij staat daar alleen, de kritiek trotseren dat zijn regering er een voor de rijken is, omdat ze de lage en middeninkomens verhoudingsgewijs veel meer treft met al die taksen en besparingen die de lasten- en belastingverlagingen moeten financieren. Dus niet enkel om de socialisten te jennen, maar om zich tegen dat ‘asociaal’ imago te verdedigen doet de premier een ferme uitspraak.

Ze valt ook bij de Vlaamse liberalen niet zomaar in de plooi, want gisteren wees Open VLD-fractieleider Patrick Dewael erop dat de liberalen uiteraard in een regering zonder socialisten het kapitaal niet meer belasten dan in een regering met socialisten. Waarop hij ongewild de oppositie in deze kwestie gelijk gaf. En zijn premier wat in zijn hemd zetten. En CD&V een signaal gaf. Dewael zei zelfs dat zijn partij niet masochistisch is. Rutten zou enkele jaren geleden de speculatietaks zonder twijfel een ‘pestbelasting’ genoemd hebben.

Show me the money

De premier heeft de voorbije dagen wat last van overactieve woordvoerders. En zo ging zijn Vlaamse woordvoerder in de persoren fluisteren dat deze regering voor 2,4 miljard kapitaal zal belasten. Bizar, want bij de presentatie van het princiepsakkoord over de taxshift in juli was dat maar 1,5 miljard. Vandaar de vraag van de dag gisteren: van waar die 900 miljoen verschil? Show me the money. Niemand, zelfs niet zij die het oprecht probeerden, konden dat verschil verklaren.

Heel leerrijk was het ontwapenend eerlijk antwoord van N-VA-fractieleider Hendrik Vuye: die zei dat de cijfers nog niet definitief waren, dat het nog onduidelijk is wat het precies zal worden, omdat de technische uitvoering van de politieke akkoorden nog bezig is. Dus kwam de fluistercampagne vanuit het kabinet-Michel in elk geval veel te vroeg. Dat gebeurt wel vaker, dat Michel niet kan wachten. Hij mag dan al ondanks zijn leeftijd ervaren zijn, er zit duidelijk nog veel groei op.

Cijfers op tafel

Het gaat in deze niet om de vraag of kapitaal in ons land al dan niet voldoende belast is, in vergelijking met het verleden of in vergelijking met andere landen, het gaat om de concrete aankondiging van premier Michel dat zijn regering voor 2,4 miljard kapitaal zou belasten. Want dat is een essentieel onderdeel van de taxshift, die zowat dé werf is van het eerste regeringsjaar. Over die taxshift klonk een heel jaar op straat dat die onrechtvaardig was. Daarom is de stelling, niet de enige relevante in dit debat, dat deze regering als geen ander ook kapitaal aanspreekt zo cruciaal in haar project. Wie dat zegt n.a.v. een beleidsverklaring moet de cijfers en tabellen die dat kunnen bewijzen op zak hebben. Of zwijgen.

Bovendien komt Michel I maar aan dat forse bedrag door ook belastingen mee te rekenen die niet meteen enkel, wellicht niet eens vooral, door de rijkeren betaald worden. Of zou de roerende voorheffing (van 25 naar 27%) echt een rijkentaks zijn? De – nog niet definitieve – speculatietaks (33%) die enkel door natuurlijke personen betaald moet worden, is wellicht ook meer iets voor de middenklasse, die het zich niet kan veroorloven om via vennootschappen op de beurs te beleggen, en te speculeren. Enzovoort.

Kortom, in zijn ijver om socialer (in termen van het belasten van kapitaal) te zijn dan de socialisten, heeft Michel (die een personele unie vormt met zijn woordvoerder) zich vergaloppeerd. Die wedstrijd ‘om het sociaalst’ was trouwens hét regelmatigheidscriterium gisteren: in talloze deeldebatten, over talloze onderwerpen, ging het in wezen om de vraag wie het meest voor de gewone mensen zorgt en wie het meest de rijken doet bijdragen. Dan kunnen cijfers soelaas brengen. Maar als ze gelanceerd worden zonder dat ze onderbouwd of verklaard kunnen worden, dan schiet de regering – bij monde van de premier – in eigen voet. Blijkbaar is er toch wat masochisme in Michel I.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.