Hillary Clinton heeft de beste kaarten - Tom van de Weghe

Zelfs de Republikeinen – op Donald Trump na wellicht- zijn het erover eens : Hillary Clinton zette gisteren een aardige vertoning neer tijdens het televisiedebat onder democratische kandidaten. Zelfverzekerd, scherp, humoristisch. Als enige vrouw op het podium stond ze haar mannetje. Weliswaar voor een vriendelijk publiek. En met tegenkandidaten die niet uitblinken in het debatteren.
labels
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Tom van de Weghe is Amerikawatcher bij VRT Nieuws. (Twitter : @tomvandeweghe)

Ze slaagde erin om de hete hangijzers te ontwijken die haar campagne bezoedelen. Mede dankzij de hulp van haar grootste uitdager Bernie Sanders, de 74-jarige senator uit Vermont. Die gaf toe dat het politiek niet meteen een slimme zet van ‘m was, maar Democratische kiezers zijn het gedoe rond haar e-mails inderdaad moe. Waarom ze zo vaak ‘flipflopt’ of van standpunt verandert, wou de moderator weten, of het nu gaat over het Vrijhandelsakkoord of de oliepijplijn Keystone XL? “Zoals de meeste mensen krijg ik soms nieuwe inzichten,” antwoordde ze handig.

Tegenstanders Martin O’Malley, Jim Web en Lincoln Chafee slaagden er niet in om zich te laten opmerken. Vicepresident Joe Biden blonk uit in afwezigheid. Hij twijfelt nog steeds of hij zich kandidaat zal stellen, zoals zoon Beau gevraagd zou hebben op zijn sterfbed. Biden bekeek het debat in Vegas vanuit z’n residentie in Washington. Hij moet wellicht gedacht hebben dat hij eigenlijk niets meer op dat podium te zoeken heeft. Zolang Hillary zich niet in de vernieling rijdt, lijken z’n kansen beperkt. Zelfs de geldschieters dreigen hun geduld te verliezen. De peilingen geven aan dat Biden over zijn hoogtepunt heen is en dat Hillary weer aan een opmars bezig is.

Berniemanie

Maar het gevaar is nog niet geweken voor Hillary. Wie het e-mailschandaal nog niet moe is, is het Republikeinse kamp. En het FBI. Er loopt nog steeds een onderzoek of er vertrouwelijke informatie misbruikt werd. ‘Save the best for last’, het is een tactiek die ook bij vorige presidentscampagnes voor verrassingen heeft gezorgd. Geloofwaardigheid blijft sowieso het grootste probleem van Clinton. Zeker bij het overtuigen van onafhankelijke kiezers. Haar campagne weet nog onvoldoende het brede publiek te enthousiasmeren.

En uitgerekend in dat laatste blinkt haar rivaal Sanders wel uit. De Amerikaanse media hebben er zelfs een term voor uitgevonden : Berniemanie. Volle zalen trekt hij, van Oregon tot Arizona. De lieveling van links Amerika trekt ten strijde tegen Wall Street, wil gratis hoger onderwijs en universele gezondheidszorg naar Europees model. Maar ook Sanders heeft een zwakke plek: hij houdt van wapens, zoals de meeste inwoners van zijn thuisstaat Vermont. Hij hield als senator een wet tegen die wapenbezit moeilijker maakt. Hillary weet dat, en gaf hem daarvoor een pak slaag.

Revolutie of compromis?

Desondanks bleef Sanders goed overeind in zijn eerste rechtstreekse confrontatie met favoriet Clinton. Over veel zaken zijn beiden het ook roerend eens. Het was pas op het einde van het debat dat duidelijk werd hoe verschillend ze zijn. Toen de moderator vroeg hoe de kandidaten zich willen onderscheiden van een derde ambtstermijn Obama, antwoordde Sanders dat hij in -tegenstelling tot Obama- Amerika wil veranderen door een politieke revolutie. Hillary Clinton was korter: “Ik ben een vrouw, Obama niet.”

Net die revolutie-gedachte is de grote aantrekkingskracht van Sanders bij progressief Amerika. Niet omdat zijn voorstellen linkser zijn dan die van Hillary. Wel omdat hij het Amerikaanse systeem corrupt noemt, en weigert mee te spelen volgens wat hij ‘corrupte spelregels’ noemt. Socialist is geen scheldwoord voor hem. Wel een manier om duidelijk te maken dat hij het bestaande systeem met de grond gelijk wil maken en van nul weer wil opbouwen. Op die manier heeft hij meer gemeen met Donald Trump dan hij mag dromen. Trump mag dan wel aan het andere uiterste staan als oerkapitalist, in se wil hij hetzelfde : “schoon schip maken” met het bestaande establishment.

Hillary daarentegen gooit het over een andere boeg. Zij wil het systeem van binnenuit veranderen, en is bereid om op zoek te gaan naar ‘common ground’, naar compromissen. In 2008 slaagde ze er niet in om de nominatie in de wacht te slepen, net omdat ze te weinig de belofte van verandering belichaamde na 8 jaar Bush. Obama kon dat wel, en haalde het. En wat zien we na 8 jaar Obama? Democratische kiezers zijn volgens peilingen misschien niet onverdeeld gelukkig met zijn verwezenlijkingen, maar ze geven wel toe dat het land erop vooruit is gegaan.

Hillary is van plan om daar met haar campagne op verder bouwen. Dat is haar strategie. Dat bleek ook vannacht toen ze haar voormalige baas opvallend vaak vermeldde. Daarom heeft ze nog steeds betere kaarten dan Bernie Sanders. Amerika heeft na het tijdperk Obama geen behoefte aan een nieuwe revolutie die het land op zijn kop zet. Zelfs de meerderheid van de Republikeinse kiezers wil dat niet. Als nu ook Jeb Bush er na vallen en opstaan in slaagt om die boodschap over te brengen bij de Republikeinse achterban, dan kennen we de affiche van november volgend jaar.